اخبار اقتصاد

عربستان سعودی، بزرگ‌ترین عضو اوپک (OPEC)، خواستار تسریع افزایش تولید نفت در اتحاد اوپک‌پلاس شده است. این اقدام با هدف کاهش کسری بودجه کشور و جبران اثر قیمت پایین نفت انجام می‌شود.

بر اساس گزارش رویترز (Reuters)، تولید نفت اوپک در آگوست به ۲۷.۸۴ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به ماه جولای افزایش داشته است. این رشد عمدتاً ناشی از افزایش تولید امارات متحده عربی و عربستان سعودی بوده است که سهم قابل توجهی در این افزایش داشته است. اتحاد اوپک‌پلاس، که شامل روسیه و سایر کشورهای غیرعضو اوپک می‌شود، به‌طور تدریجی تولید نفت را افزایش می‌دهد تا کسری تولید گذشته جبران شده و نیاز بازار جهانی پوشش دهد.

با این حال، افزایش واقعی تولید اعضای اوپک ۳۱۰ هزار بشکه در روز بود که کمی کمتر از ۴۱۶ هزار بشکه توافق شده در آگوست است. این تفاوت نشان‌دهنده پیچیدگی‌های تخمین و اجرای سهمیه تولید، به ویژه در کشورهایی مانند عراق و امارات است.

افزایش تولید در حالی مطرح می‌شود که وزرای اوپک‌پلاس در روز یکشنبه دیدار خواهند کرد و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال صدور مجوز افزایش بیشتر از حد برنامه‌ریزی شده قبلی قوت گرفته است. فشار عربستان برای افزایش سریع‌تر تولید ناشی از نیاز به تعادل بودجه است، زیرا درآمد کشور به شدت به نفت وابسته است؛  تحلیل کامل بازار نفت را اینجا بخوانید.

آمار تازه فروش خرده‌فروشی بریتانیا نشان می‌دهد که میزان خرید مردم در ژوئیه نسبت به ماه گذشته کاهش جزئی داشته است. شاخص فروش خرده‌فروشی بدون احتساب سوخت از ۰.۶ درصد در ماه قبل به ۰.۵ درصد کاهش یافت که نشانه‌ای از کاهش اندک فعالیت‌های خرده‌فروشی است.

با این حال، این عدد بهتر از پیش‌بینی اقتصاددانان بود که انتظار رشد ۰.۴٪ را داشتند. این خبر می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث خوش‌بینی و تقویت سهام شرکت‌های خرده‌فروشی شود.

کاهش جزئی نسبت به ماه قبل ممکن است موجب احتیاط سرمایه‌گذاران در بخش‌هایی شود که به مصرف خانوار وابسته هستند. انتظار می‌رود تأثیر این داده‌ها بر بازار بیشتر کوتاه‌مدت باشد، زیرا سرمایه‌گذاران همچنان روند تقاضای مصرف‌کنندگان را مورد ارزیابی قرار می‌دهند.

بانک آو امریکا (Bank of America) پیش‌بینی کرده است که فدرال رزرو امسال دو بار نرخ بهره را کاهش خواهد داد. این تغییر در برآوردها پس از انتشار گزارش ضعیف اشتغال ماه اوت صورت گرفته است. بر اساس این تحلیل، یک مرحله کاهش نرخ در ماه جاری و دیگری در سپتامبر انجام خواهد شد که مجموعاً حدود ۷۵ واحد پایه کاهش را شامل می‌شود.

در گزارش روز جمعه، این بانک تأکید کرده است که داده‌های ضعیف بازار کار و مواضع اخیر جروم پاول (Jerome Powell) رئیس فدرال رزرو در نشست جکسون هول، دلیل این تغییر رویکرد است.

بر اساس آمار، نرخ بیکاری آمریکا در اوت ۲۰۲۵ به ۴.۳ درصد رسید که بالاترین سطح از اکتبر ۲۰۲۱ محسوب می‌شود. همچنین تنها ۲۲ هزار شغل جدید ایجاد شد؛ در حالی‌که اقتصاددانان انتظار داشتند ۷۵ هزار فرصت شغلی شکل بگیرد.

این شرایط باعث شده بسیاری از کارشناسان احتمال کاهش نرخ بهره در نشست ماه جاری را جدی بدانند. با این حال، بانک آو امریکا نخستین نهادی است که دو مرحله کاهش را مطرح کرده است. بردلی ساندرز (Bradley Saunders)، اقتصاددان مؤسسه کپیتال اکونومیکس، نیز ضعف بازار کار را نشانه‌ای روشن از ضرورت کاهش نرخ بهره دانست.

انتظار می‌رود فدرال رزرو در نشست سپتامبر ۲۵ واحد پایه نرخ بهره را کاهش دهد. همزمان، گمانه‌زنی‌ها درباره یک کاهش بیشتر در دسامبر ۲۰۲۵ نیز مطرح است. دولت دونالد ترامپ از مدت‌ها پیش خواستار کاهش نرخ‌ها بوده، اما فدرال رزرو همچنان تصمیم‌گیری را وابسته به داده‌های اقتصادی می‌داند. بیشتر بخوانید: اختلاف ترامپ و فدرال رزرو بر سر کاهش نرخ بهره تشدید شد!

این در حالی است که دولت ترامپ بار دیگر انتقادها از جروم پاول (Jerome Powell)، رئیس فدرال رزرو، را شدت بخشیده است. ترامپ در پستی در پلتفرم تروث سوشال نوشت:

«جروم خیلی دیر پاول باید مدت‌ها پیش نرخ‌ها را پایین می‌آورد.»

در این میان یک یادداشت تحلیلی منتشرشده در مارکت‌واچ هشدار می‌دهد که ترامپ درک دقیقی از نرخ‌های بهره و بازار اوراق ندارد؛ با این حال ممکن است به‌زودی کنترل بیشتری بر فدرال رزرو پیدا کند.

به گزارش برت آرندز (Brett Arends)، در حالی که جروم پاول در سال جاری با حفظ سیاست‌های سختگیرانه، موفق شده نرخ‌های بهره بلندمدت را کاهش دهد، ترامپ بارها او را به‌دلیل اقدام دیرهنگام مورد انتقاد قرار داده است. این در حالی است که بازار اوراق قرضه، نه دولت و نه فدرال رزرو، تعیین‌کننده نرخ‌های بلندمدت است.

بر اساس داده‌ها، بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا در هفته گذشته به حدود ۴.۰۸ درصد کاهش یافت که پایین‌ترین سطح از زمان آغاز دوره ریاست‌جمهوری ترامپ به‌شمار می‌رود. کارشناسان می‌گویند کاهش نرخ‌های بلندمدت به نفع شرکت‌های وام‌گیرنده و بازار مسکن است.

اما نگرانی اصلی تحلیلگران این است که ترامپ با تغییر ترکیب هیئت‌مدیره فدرال رزرو و انتصاب افراد نزدیک به خود، استقلال این نهاد را تحت فشار قرار دهد. به گفته نویسنده، بازار اوراق خزانه اکنون با ریسک‌های جدی مواجه است و بازنشستگان باید پرتفوی اوراق خود را متنوع‌تر کرده و به اوراق بین‌المللی نیز توجه کنند.

از این رو توصیه می‌شود که سرمایه‌گذاران علاوه بر اوراق داخلی، بخشی از دارایی‌های خود را در اوراق کشورهای توسعه‌یافته و نوظهور، ارزها و حتی دارایی‌هایی مانند طلا و بیت‌کوین نگهداری کنند تا ریسک‌های ناشی از سیاست‌های اقتصادی داخلی و خارجی کاهش یابد.

هشدار تند ترامپ پس از شکست در دادگاه

«اگر تعرفه‌ها برداشته شوند، آمریکا به کشوری جهان سومی تبدیل می‌شود.» این تازه‌ترین هشدار دونالد ترامپ است؛ هشداری که پس از شکست او در دادگاه تجدیدنظر فدرال مطرح شد. هیئت قضات دادگاه با رأی ۷ به ۴ اعلام کردند ترامپ هنگام وضع تعرفه‌های جهانی از حدود اختیاراتش فراتر رفته و به قانونی استناد کرده که اصلاً برای این کار نوشته نشده بود. این قانون دهه ۱۹۷۰، موسوم به اختیارات اضطراری اقتصادی، در اصل برای اعمال تحریم طراحی شده و هیچ اشاره‌ای به تعرفه‌های تجاری ندارد.

بیشتر بخوانید: جنگ تعرفه‌ای ترامپ؛ چرا آمریکا با تعرفه‌های سنگین اقتصاد جهان را به هم می‌ریزد؟

با این حال، ترامپ از همین قانون برای اعمال تعرفه‌هایی بین ۱۰ تا ۵۰ درصد بر ده‌ها کشور، از چین و کانادا گرفته تا مکزیک، استفاده کرده است. او ادعا دارد این اقدامات، آمریکا را از سیاست‌های ناعادلانه و حتی از قاچاق مواد مخدر محافظت می‌کند.

واکنش ترامپ

پس از اعلام حکم، ترامپ دادگاه را بسیار جانبدارانه خواند و گفت با کمک دیوان عالی تلاش خواهد کرد تعرفه‌ها را حفظ کند. همچنین در شبکه اجتماعی خود نوشت:

«بدون تعرفه‌ها و تریلیون‌ها دلاری که گرفته‌ایم، کشور ما نابود می‌شود و قدرت نظامی‌مان از هم می‌پاشد.»

پیامدهای احتمالی

اگر دیوان عالی نیز علیه ترامپ حکم دهد، نه‌تنها استراتژی اقتصادی او فرو می‌ریزد، بلکه دولت باید میلیاردها دلار درآمدی را که از تعرفه‌ها جمع کرده به شرکت‌ها و واردکنندگان بازگرداند. چنین نتیجه‌ای می‌تواند توافق‌های تجاری آمریکا با اتحادیه اروپا و سایر کشورها را هم به خطر بیندازد. کارشناسان هشدار می‌دهند که شکست نهایی ترامپ، شرکت‌های آمریکایی را دوباره در بلاتکلیفی تجاری قرار می‌دهد و حتی باعث واکنش تلافی‌جویانه شرکای اقتصادی شود.

گام بعدی دیوان عالی

تعرفه‌های کنونی تا ۱۴ اکتبر باقی می‌مانند و به کاخ سفید فرصت داده شده تا پرونده را به دیوان عالی ببرد. اگر بالاترین دادگاه آمریکا این پرونده را بپذیرد، باید تعیین کند که آیا ترامپ در استفاده از قانون اضطراری برای وضع تعرفه‌ها زیاده‌روی کرده یا نه.

برای ترامپ، این پرونده فقط یک دعوای حقوقی ساده نیست؛ بلکه آزمونی سرنوشت‌ساز برای حفظ ستون اصلی سیاست اقتصادی اوست: فشار تعرفه‌ای بر جهان موضوعی است که می‌تواند علاوه‌بر مسیر تجارت آمریکا، جایگاه سیاسی دونالد ترامپ را نیز در کشور دگرگون کند.

دونالد ترامپ باری دیگر اعلام کرد که نرخ تورم آمریکا به شکل قابل‌توجهی کاهش یافته و قیمت‌ها در بسیاری از بخش‌ها پایین آمده است. او اصرار دارد که هزینه انرژی نیز در حال کاهش است و قیمت بنزین به پایین‌ترین سطح طی چند سال اخیر رسیده است. به گفته وی، این روند در حالی رخ داده که تعرفه‌های تجاری همچنان برقرار هستند و میلیاردها دلار درآمد برای دولت آمریکا ایجاد کرده‌اند. برای بررسی جزئیات درآمدهای تعرفه‌ای و واقعیت پشت ادعاهای ترامپ، گزارش کامل جنگ تعرفه‌‌‌ها را بخوانید.

ترامپ همچنین به موضوع انرژی‌های تجدیدپذیر اشاره کرده و از برخی پروژه‌های بادی به‌عنوان نمونه‌های ناکارآمد و پرهزینه نام برده است. با این حال، کاهش هزینه‌های انرژی را نشانه‌ای از بهبود وضعیت اقتصادی دانست و عنوان داشت که این سیاست‌ها باعث افزایش قدرت و اعتبار ایالات متحده در سطح جهانی شده است.

 قیمت‌ها در آمریکا بسیار کاهش یافته و تورم تقریباً صفر است

رسانه‌ها معتبری مانند رویترز گزارش‌ می‌دهند که ادعای کاهش تورم از سوی ترامپ خلاف واقعیت است. آمارهای رسمی نشان می‌دهند که تورم در ماه جولای ۲۰۲۵ به ۲٫۶٪ سالانه رسیده و تورم پایه (بدون غذا و انرژی) ۲٫۹٪ است که بالاترین رقم از فوریه محسوب می‌شود

تعرفه‌ها منبع تریلیون دلاری؟ اتهام ناکارآمدی نیروگاه‌های بادی

بر اساس گزارش‌هایی از Fox Business و Barron’s، ادعای رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر درآمد تریلیون‌ها دلاری از تعرفه‌ها با واقعیت فاصله دارد؛ چرا که برآوردها نشان می‌دهد درآمد سالانه تعرفه‌ای حدود ۵۰۰ میلیارد دلار است و در یک بازه ده‌ساله به ۲ تا ۲٫۸ تریلیون دلار خواهد رسید، نه بیشتر. در بخش انرژی نیز ادعای کشنده بودن و پرهزینه بودن نیروگاه‌های بادی فاقد پشتوانه علمی عنوان شده است.

پالوتیکو این اظهارات را بیشتر سیاسی و تبلیغاتی دانسته و The New Yorker تاکید دارد که سیاست‌های اخیر بیش از آنکه به زیان انرژی بادی باشند، در جهت تقویت نفت و گاز و تضعیف انرژی‌های تجدیدپذیر عمل کرده‌اند؛ روندی که می‌تواند در بلندمدت هزینه برق را افزایش دهد. در مجموع، شواهد نشان می‌دهد تورم همچنان محسوس است، تعرفه‌ها درآمد محدودی ایجاد می‌کنند و حملات به انرژی‌های بادی پایه علمی ندارند.

در روزهای اخیر غیبت چندروزه رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ از انظار عمومی موجی از شایعات در فضای مجازی ایجاد کرده است. برخی کاربران با استناد به سه موضوع دیده نشدن او در انظار عمومی از روز چهارشنبه، تصویری از کبودی روی دستش، و پایین بودن پرچم کاخ سفید این گمانه‌زنی‌ها را مطرح کردند.

با این حال واقعیت چیز دیگری است. پرچم کاخ سفید به نشانه احترام به قربانیان تیراندازی در مدرسه‌ای در مینیاپولیس نیمه‌افراشته شده است. همچنین ترامپ هفته جاری با خانواده‌های قربانیان انفجار فرودگاه کابل دیدار داشت و تصاویر و ویدئوهای منتشر شده از این مراسم نشان می‌دهد که او در سلامت کامل به فعالیت ادامه می‌دهد.

ترامپ در روزهای تعطیل رسمی برنامه‌ای ندارد اما از طریق شبکه اجتماعی Truth Social فعال بوده است. علاوه بر این، کاخ سفید برنامه‌های کاری او از سه‌شنبه آینده را اعلام کرده است. بخش دیگری از شایعات ناشی از پاسخ غیرمعمول جی دی ونس (JD Vance)، معاون رئیس‌جمهور، به پرسشی درباره جانشینی احتمالی بوده است.

او ضمن تأکید بر سلامت ترامپ، گفته بود که بنا تجربه‌اش بهترین آمادگی برای ریاست‌جمهوری در شرایط اضطراری محسوب می‌شود. با همه این توصیفات، تاکنون هیچ یک از رسانه‌های رسمی و معتبر بین‌المللی مانند The New York Times، BBC یا CNN مرگ ترامپ را تأیید نکرد و در عین حال هیچ واکنش رسمی‌ای برای تکذیب کامل این شایعه منتشر نشد.

این نخستین‌بار نیست که شایعه مرگ دونالد ترامپ در فضای مجازی داغ می‌شود؛ پیش‌تر نیز در سال ۲۰۲۳ حساب کاربری پسر او در شبکه ایکس هک شد و خبری جعلی درباره مرگ رئیس‌جمهور آمریکا منتشر گردید که سریعاً توسط شخص وی تکذیب شد.

با این حال، روز شنبه ۳۰ اوت (۸ شهریور)، ترامپ در محوطه جنوبی کاخ سفید همراه با نوه‌اش کای ترامپ مشاهده شد، آن‌هم در حالی که آماده رفتن به زمین گلف خانوادگی در ویرجینیا بود؛ تصاویری که پس از چند روز شایعات گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و بار دیگر نشان داد او زنده و فعال است.

از زمان بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید در ژانویه، او یک برنامه جامع برای اعمال تعرفه‌های تجاری جهانی آغاز کرده و بارها تهدید به افزایش این تعرفه‌ها کرده است. کشورهایی که ترامپ با آن‌ها اختلافات سیاسی یا تجاری دارد، مشمول نرخ‌های بسیار بالای مالیاتی شده‌اند، در حالی که شرکای تجاری که با آمریکا توافق‌های تجاری دارند، تعرفه‌های کمتری پرداخت می‌کنند.

ترامپ معتقد است این تعرفه‌ها می‌توانند تولید داخلی آمریکا را تقویت کنند، مشاغل بیشتری ایجاد کنند و درآمد مالیاتی کشور را افزایش دهند. با این حال، کارشناسان اقتصادی هشدار داده‌اند که تغییرات مداوم و ناپایدار سیاست‌های تجاری او باعث بی‌ثباتی اقتصاد جهانی شده و بسیاری از شرکت‌ها مجبور شده‌اند قیمت کالاها را برای مصرف‌کنندگان آمریکایی افزایش دهند.

تعرفه‌ها چیست و چگونه عمل می‌کنند؟

تعرفه‌ها مالیاتی هستند که روی کالاهای وارداتی اعمال می‌شوند و معمولاً به‌صورت درصدی از ارزش کالا محاسبه می‌شوند. برای مثال، تعرفه ۱۰٪ برای کالایی به ارزش ۱۰ دلار، ۱ دلار مالیات اضافه می‌کند و هزینه کل واردکننده را به ۱۱ دلار می‌رساند. واردکنندگان باید این مبلغ را به دولت پرداخت کنند و معمولاً بخشی یا تمام آن را به مصرف‌کنندگان منتقل می‌کنند یا حجم واردات را کاهش می‌دهند.

لازم به توجه است که در ماه مه، یک دادگاه تجاری آمریکا اعلام کرد که ترامپ حق ندارد برخی تعرفه‌ها را از طریق اختیارات وضعیت اضطراری ملی وضع کند. اما روز بعد، دادگاه تجدیدنظر تأکید کرد که تا زمان بررسی پرونده، این مالیات‌ها می‌توانند به قوت خود باقی بمانند.

دلایل اعمال تعرفه‌ها

ترامپ هدف خود از اعمال تعرفه‌ها را تشویق مصرف‌کنندگان آمریکایی به خرید کالاهای داخلی، افزایش درآمد مالیاتی و تشویق سرمایه‌گذاری عنوان کرده است. او همچنین می‌خواهد کسری تجاری آمریکا را کاهش دهد و معتقد است آمریکا از سوی برخی کشورها مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. از این رو تعرفه‌های مختلفی برای کالاهای مشخص و کشورهای خاص اعلام کرده که بسیاری از آن‌ها بعداً تغییر، تأخیر یا لغو شده‌اند.

وقتی تجارت به میدان جنگ تبدیل می‌شود

سیاست تعرفه‌ای ترامپ صرفاً به بعد اقتصادی محدود نمی‌شود، بلکه ابزاری برای فشار سیاسی و امنیتی نیز هست. او همزمان با اعلام نخستین تعرفه‌ها علیه چین، مکزیک و کانادا، خواستار همکاری این کشورها برای جلوگیری از ورود مهاجران غیرقانونی و مواد مخدر شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد تعرفه‌ها برای ترامپ ابزار چانه‌زنی در حوزه‌های غیرتجاری نیز به شمار می‌آیند.

علاوه بر این، تهدید ۱۴ ژوئیه مبنی بر اعمال تعرفه‌های سنگین علیه شرکت‌های همکار با روسیه در صورت تداوم جنگ اوکراین، نشان می‌دهد که تعرفه‌ها به بخشی از سیاست خارجی تهاجمی واشنگتن تبدیل شده است. اعمال تعرفه‌های بالا بر فولاد، آلومینیوم، مس و خودروها، همراه با لغو معافیت واردات کالاهای ارزان از چین و هنگ‌کنگ، نه‌تنها مصرف‌کنندگان آمریکایی را متضرر می‌کند، بلکه می‌تواند بازار جهانی را نیز با بی‌ثباتی بیشتر مواجه سازد.

برای مثال کشورهای جنوب جهان، از برزیل گرفته تا هند، از روز چهارشنبه با تعرفه ۵۰٪ آمریکا مواجه شده‌اند و به دنبال راه‌هایی برای مقابله جمعی هستند. ترامپ از تعرفه‌ها نه فقط برای اصلاح کسری تجاری، بلکه برای اعمال اراده سیاسی خود استفاده می‌کند، اقدامی که واکنش شدید این کشورها را برانگیخته است.

رهبران برزیل، چین، هند و روسیه تماس‌های دوجانبه و چندجانبه داشته‌اند تا راهی برای مقابله با فشارهای آمریکا پیدا کنند. شی جین‌پینگ پس از گفت‌وگو با لولا دا سیلوا خواستار اتحاد علیه یکجانبه‌گرایی شد و لولا گفت:

«اگر آمریکا نخرد، شریکان جدید پیدا می‌کنیم.»

ترامپ در مواردی مانند افزایش تعرفه‌ها بر هند و برزیل، فشار بر مکزیک و دخالت‌های چندباره سعی کرده با استفاده از قدرت اقتصادی آمریکا اراده سیاسی خود را تحمیل کند. این سیاست‌ها اقتصاد کشورها و حاکمیت ملی آنها را تهدید می‌کند. برزیل و هند ظرفیت مقابله دارند؛ برزیل وابستگی خود به دلار را کاهش داده و چین بزرگ‌ترین بازار صادراتی آن شده است. گروه بریکس با جمعیتی بیش از ۴.۵ میلیارد نفر و سهم ۳۷٪ از تولید ناخالص داخلی جهان، می‌تواند محور مقاومت جمعی علیه فشارهای اقتصادی آمریکا باشد. کشورهای عضو همچنین در حال بررسی استفاده از ارزهای ملی برای تجارت هستند.

تأثیر اقتصادی و اثر بر مصرف‌کنندگان

اعمال تعرفه‌ها نوسانات بازار جهانی را افزایش داده به‌طوری که ارزش دلار آمریکا نیز با افت و خیزش‌هایی همراه بوده است. صندوق بین‌المللی پول (IMF) و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پیش‌بینی رشد جهانی در ۲۰۲۵ را کاهش داده‌اند.

تعرفه‌ها همچنین باعث افزایش قیمت کالاها شده‌اند؛ برای مثال، نرخ تورم تا ژوئن ۲۰۲۵ به ۲.۷٪ رسید. شرکت‌هایی مانند Adidas، Nike و Mattel اعلام کرده‌اند که تعرفه‌ها هزینه‌ها را به مصرف‌کنندگان منتقل می‌کنند.

برخی شرکت‌ها واردات کمتری انجام می‌دهند که باعث افزایش قیمت کالاهای موجود شده است. هزینه تولید داخلی کالاهایی که قطعات وارداتی دارند، مانند خودرو، افزایش یافته و کنترل‌های گمرکی شدیدتر نیز باعث تأخیر در واردات و بالا رفتن هزینه‌ها شده است.

دیدگاه سردبیر:

جنگ تعرفه‌ای ترامپ ادامه دارد و اگرچه در کوتاه‌مدت برای آمریکا درآمد ایجاد کرده، اما در بلندمدت می‌تواند منجر به انزوا و تقویت تجارت کشورهای جنوب جهانی شود. بدون شک، اثرات این سیاست‌ها فراتر از آمریکا و بازار داخلی آن است.

بازنگری مورگان استنلی درباره احتمال کاهش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه آینده نشان‌دهنده حساسیت بیشتر این بانک نسبت به شرایط بازار کار است. مایکل گیپن (Michael Gapen)، اقتصاددان ارشد، با استناد به تغییر لحن جروم پاول پیش‌بینی‌ها را به‌روزرسانی کرده است.

واکنش بازارها به تغییر لحن پاول

در سخنرانی اخیر در جکسون هول، پاول احتمال کاهش نرخ بهره در آینده را باز گذاشت و همزمان به ریسک‌ها و عدم قطعیت‌های اقتصادی اشاره کرد که کمیته بازار باز فدرال (FOMC) قبل از تصمیم‌گیری در سپتامبر باید آنها را در نظر بگیرد. بیشتر بخوانید: واکنش مثبت بازار به سخنرانی جروم پاول در نشست جکسون هول

بر اساس پیش‌بینی جدید مورگان استنلی، نرخ بهره فدرال در سال ۲۰۲۵ دو بار، هر بار ۰.۲۵ درصد، در سپتامبر و دسامبر کاهش می‌یابد. همچنین کاهش‌های فصلی ۰.۲۵ درصدی در سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی شده است که نرخ مرجع را به ۲.۷۵ تا ۳ درصد می‌رساند.

تغییر لحن پاول باعث شد که دیگر بانک‌های بزرگ جهانی از جمله بارکلیز، بی‌ان‌پی پاریبا و دویچه بانک نیز کاهش ۰.۲۵ درصدی نرخ بهره در سپتامبر را پیش‌بینی کنند. طبق ابزار FedWatch گروه CME، احتمال این کاهش اکنون ۸۷.۳ درصد برآورد می‌شود. کارشناسان هشدار می‌دهند که کاهش‌های بزرگ‌تر تنها در صورت افت قابل توجه اشتغال محتمل است و برخی اختلاف نظرها در داخل فدرال رزرو همچنان وجود دارد.

مانند جنجال تازه‌ای که میان لیسا کوک و ترامپ شکل گرفته است و باعث شده بحث‌های گسترده‌ای پیرامون تلاش ترامپ جهت اخراج لیسا کوک از فدرال رزرو ایجاد شود. طی این مدت ترامپ با فشار برای استعفای او تلاش می‌کند یکی دیگر از اعضای فدرال رزرو را جایگزین کرده و خود راه ورود به این بانک را هم پیدا کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز سه‌شنبه در جلسه‌ای کابینه که بیش از سه ساعت طول کشید، اعلام کرد فردی را برای جایگزینی لیسا کوک (Lisa Cook)، عضو هیأت‌مدیره فدرال رزرو، در نظر دارد. این اظهارات در حالی مطرح شد که کوک اعلام کرده قصد دارد برای حفظ سمت خود علیه دولت شکایت کند و در مقابل تلاش ترامپ برای برکناری‌اش مقاومت خواهد کرد.

آپدیت 10 سپتامبر: قاضی فدرال مانع برکناری لیزا کوک توسط ترامپ شد.
یک قاضی فدرال در واشنگتن دی‌سی با صدور حکمی موقت، مانع برکناری لیزا کوک از هیئت‌مدیره فدرال رزرو توسط دونالد ترامپ شد. قاضی جیا کاب تأکید کرد اقدام ترامپ احتمالاً ناقض قانون فدرال رزرو و حق دادرسی عادلانه است و برکناری کوک می‌تواند آسیب جبران‌ناپذیر به همراه داشته باشد.

ترامپ در جلسه کابینه گفت که افراد بسیار خوبی برای این جایگاه وجود دارند و خود وی کسانی را در نظر دارد. او افزود که در این زمینه با وزیر خزانه‌داری، اسکات بسنت، و وزیر بازرگانی هاوارد لو‌تنیک مشورت خواهد کرد. به گزارش رسانه‌ها ترامپ احتمالاً قصد دارد استیون میرن، مشاور اقتصادی خود، را به جای کوک منصوب کند.

کوک برکناری خود را غیرقانونی می‌داند

لیسا کوک که دوره عضویتش تا سال ۲۰۳۸ ادامه دارد، تأکید کرده از سمت خود کنار نخواهد رفت. وکیل او، اَبی لوول (Abbe Lowell)، تصمیم ترامپ برای برکناری وی را غیرقانونی توصیف کرده است. ترامپ دوشنبه‌شب اعلام کرد کوک به دلیل اتهامات تأییدنشده‌ای درباره تقلب وام مسکن برکنار می‌شود؛ اقدامی که کارشناسان آن را نشانه‌ای از شدت گرفتن تنش‌های کاخ سفید با بانک مرکزی آمریکا می‌دانند. داستان کامل اختلاف ترامپ و لیسا کوک را از دست ندهید.

موضع فدرال رزرو درباره برکناری کوک

یا وجود خبرها و حواشی اخراج رسمی کوک، فدرال رزرو اعلام کرده است که هر تصمیم دادگاه را خواهد پذیرفت، اما تاکنون جایگاه لیسا کوک را تغییر نداده و برکناری او را تأیید نکرده است. این موضع نشان می‌دهد که حتی با اعلام ترامپ، وضعیت او همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

قانون فدرال رزرو و محدودیت برکناری اعضا

طبق قانون فدرال رزرو، دوره خدمت اعضای هیأت‌مدیره ۱۴ ساله و ثابت است و آن‌ها تنها در صورت وجود دلیل موجه مانند قصور جدی یا سوءرفتار می‌توانند برکنار شوند. تاکنون هیچ دادگاهی درباره چنین برکناری‌ای حکمی صادر نکرده و همین امر این وضعیت را به یک پرونده حقوقی مهم و بی‌سابقه تبدیل کرده است.

پرونده قضایی و چشم‌انداز قانونی

پرونده برکناری لیسا کوک وارد مرحله قضایی شده است اما هنوز هیچ دادگاهی حکمی صادر نکرده است. کوک با کمک وکیلش شکایت رسمی ارائه کرده و درصدد است برای جلوگیری از اجرای دستور ترامپ، درخواست صدور حکم توقف فوری (injunction) بدهد. کارشناسان حقوقی معتقدند به دلیل اهمیت پرونده در تعیین حدود اختیارات رئیس‌جمهور بر نهادهای مستقل، این پرونده به احتمال زیاد در نهایت به دیوان عالی آمریکا خواهد رسید.

در حالی‌که دیوان عالی در موارد مشابه تا حدی اختیار رئیس‌جمهور را تایید کرده، ساختار نیمه‌خصوصی فدرال رزرو این وضعیت را پیچیده کرده است. تا آن زمان، فدرال رزرو اعلام کرده هر تصمیم دادگاه را خواهد پذیرفت اما جایگاه کوک همچنان مورد مناقشه باقی مانده است و سرنوشت نهایی او در انتظار رأی دادگاه است.

مرکز مبادله ایران اعلام کرد نخستین حراج سکه طلا در سال جاری، روز چهارشنبه ۵ شهریورماه برگزار خواهد شد و طی آن انواع سکه بهار آزادی ضرب سال ۱۳۸۶ بانک مرکزی عرضه می‌شود. علاقه‌مندان می‌توانند تا ساعت ۲۳ بامداد روز سه‌شنبه (۴ شهریور)، وجه مربوطه را واریز و ثبت سفارش خود را انجام دهند.

در این دوره، ربع، نیم و تمام سکه بهار آزادی بدون بسته‌بندی به فروش می‌رسد. هر متقاضی می‌تواند حداکثر ۵ قطعه سفارش دهد و محدودیت خرید برای هر کد ملی طی یک سال، ۲۰ قطعه تعیین شده است. ثبت‌نام و احراز هویت افراد از طریق سامانه مرکز مبادله ایران به نشانی market.ice.ir انجام می‌شود و پرداخت وجه سفارش باید پیش از ثبت درخواست، به‌صورت کامل به کیف پول اینترنتی واریز شود.

جلسه حراج رأس ساعت ۱۲ روز چهارشنبه آغاز شده و ثبت سفارش تا ساعت ۱۴ ادامه خواهد داشت. سپس فرآیند نظارت و تخصیص سکه‌ها تا ساعت ۱۶ انجام و نتایج همان روز اعلام می‌شود. تخصیص سکه‌ها بر اساس ترتیب قیمت و زمان ثبت سفارش خواهد بود.

هزینه تحویل هر قطعه سکه ۳۰ هزار تومان است و در صورت تأخیر، انبارداری روزانه ۵۰ هزار تومان محاسبه می‌شود. بازه تحویل بدون هزینه انبارداری از ۱۸ تا ۲۹ شهریور خواهد بود و پس از آن تا ۷ مهر، هزینه انبارداری اعمال می‌شود. در صورت عدم مراجعه خریدار در مهلت مقرر، معامله فسخ و وجه پس از کسر هزینه‌ها بازگردانده خواهد شد و فرد ۱۸۰ روز از ثبت سفارش محروم می‌شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده است که قصد دارد سرمایه‌گذاری‌های بیشتری شبیه به معامله اخیر دولت با شرکت اینتل (Intel) انجام دهد؛ اقدامی که به گفته منتقدان می‌تواند نقش دولت در اقتصاد را به شکلی بی‌سابقه افزایش دهد. کاخ سفید هفته گذشته اعلام کرد بر اساس این توافق، دولت حدود ۱۰ درصد از سهام اینتل را در اختیار گرفته است؛ اقدامی که به‌جای کمک نقدی مستقیم، حضور دولت به‌عنوان سهامدار را پررنگ می‌کند.

حامیان این سیاست می‌گویند حضور دولت به‌عنوان سرمایه‌گذار می‌تواند به رشد صنایع مهمی مثل تولید چیپ و قطعات الکترونیکی کمک کند. آن‌ها یادآوری می‌کنند که در گذشته هم حمایت‌های دولتی باعث رشد شرکت‌هایی مثل آمازون (Amazon) شد. اما مخالفان هشدار می‌دهند که وقتی دولت وارد سهام‌داری شرکت‌ها شود، مدیران آزادی عمل کمتری خواهند داشت و بازار هم انعطاف‌پذیری خود را از دست می‌دهد. حتی برخی معتقدند این روند می‌تواند به مشتریان فشار بیاورد تا بیشتر محصولات همان شرکت‌ها را بخرند.

همچنین برخی چهره‌های جمهوری‌خواه از جمله سناتور رند پل (Rand Paul) این اقدام را گامی به سمت سوسیالیسم توصیف کرده‌اند. در همین حال تحلیلگران می‌گویند پیامدهای بلندمدت این سیاست هنوز روشن نیست و می‌تواند بر رقابت‌پذیری بین‌المللی آمریکا اثر بگذارد.

چین به‌طور رسمی درخواست ایالات متحده برای توقف واردات نفت از روسیه و ایران را رد کرده است. وزارت خارجه چین در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی X اعلام کرد که تأمین انرژی کشور باید مطابق با منافع ملی انجام شود و تحت فشار قرار گرفتن نتیجه‌ای نخواهد داشت. این واکنش پس از مذاکرات تجاری دو روزه در استکهلم و تهدید آمریکا به اعمال تعرفه ۱۰۰٪ صادر شد.

ایالات متحده تلاش دارد با محدود کردن درآمدهای نفتی ایران و روسیه، تأمین مالی نظامی آن‌ها را کاهش دهد. اما چین همچنان به واردات روزانه بیش از یک میلیون بشکه نفت از ایران ادامه می‌دهد و واردات نفت از روسیه را نیز در ماه آوریل افزایش داده است. تحلیل‌گران می‌گویند پکن این موضع را نه‌تنها به دلایل اقتصادی، بلکه برای حفظ اتحاد استراتژیک با مسکو اتخاذ کرده است.

در حالی که واشنگتن به دنبال توافق تجاری با چین است، کارشناسان معتقدند که این اختلاف بر سر انرژی ممکن است موجب تأخیر یا پیچیدگی بیشتر مذاکرات شود. برای بررسی کامل پیش‌بینی‌های نفت و تأثیرات سیاست‌های آمریکا و چین، به گزارش نفت گلدمن ساکس مراجعه کنید.

رییس فدرال رزرو کلیولند، بت همک (Beth Hammack) روز جمعه اعلام کرد که در شرایط کنونی تمایلی به کاهش نرخ بهره ندارد، زیرا همچنان تورم را تهدیدی جدی می‌داند. او در گفت‌وگو با شبکه (CNBC) تاکید کرد:

«نمی‌خواهم وارد مسیری شویم که سیاست پولی حالت انبساطی پیدا کند، چون این موضوع می‌تواند فشارهای تورمی را دوباره تشدید کند.»

این اظهارات در حالی مطرح شد که پیش‌تر جروم پاول، رییس کل فدرال رزرو، در نشست جکسون هول احتمال تسهیل سیاست پولی را مطرح کرده بود. همین موضوع باعث شد بازارها انتظار بیشتری برای کاهش نرخ بهره در نشست سپتامبر داشته باشند.با این حال، همک تاکید کرد که نرخ بهره خنثی از نظر او بالاتر از برآورد اکثر مقامات فدرال رزرو است و تا زمانی که تورم به هدف تعیین شده بازنگردد، ادامه سیاست های نسبتاً انقباضی ضروری خواهد بود.

بر اساس اطلاعات CME Group، پس از سخنان پاول، معامله‌گران حدود ۹۰ درصد احتمال کاهش نرخ بهره در ماه سپتامبر را پیش‌بینی کردند. با این حال جفری اشمید، رییس فدرال رزرو کانزاس‌سیتی، نیز تردید خود را درباره کاهش نرخ بهره بیان کرده است.

بانک مرکزی ایران اعلام کرد که عرضه و پیش فروش سکه طلای بهار آزادی در سال ۱۴۰۴ مانند سال گذشته ادامه خواهد یافت تا دسترسی مردم به سکه تسهیل شود و بازار داخلی مدیریت شود.

بر اساس این برنامه، اولین حراج انواع قطعات سکه طلای بهار آزادی با تاریخ ضرب ۱۳۸۶ از تاریخ ۵ شهریور ماه در مرکز مبادله ارز و طلای ایران برگزار می‌شود. زمان جلسات بعدی حراج‌ها بعداً اعلام خواهد شد.

همچنین، اولین مرحله پیش‌فروش سکه طلا برای تحویل تا پایان آذرماه امسال از تاریخ ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ آغاز می‌شود. هر کد ملی امکان خرید مجموع ۱۵ سکه را خواهد داشت که شامل ۳ سکه تمام، ۵ نیم سکه و ۷ ربع سکه است.

بانک مرکزی هدف از این پیش‌فروش را تأمین منظم سکه برای متقاضیان و کنترل نوسانات بازار اعلام کرده است. همان‌طور که می‌دانید بازار طلا طی مدت اخیر دچار نوسانات زیادی شده و این تغییرات می‌تواند بر تصمیم خریداران سکه تأثیر مستقیم داشته باشد. برای اطلاعات بیشتر، تحلیل بازار طلا را بخوانید.

در ادامه سخنرانی جروم پاول در نشست جکسون هول بازارهای سهام آمریکا روز جمعه با جهش قابل توجهی همراه شدند و شاخص داو جونز (Dow Jones) برای نخستین بار در سال جاری به رکورد تاریخی ۴۵,۶۳۱.۷۴ واحد رسید. این شاخص با رشد ۸۴۶ واحدی یا ۱.۸۹٪ همراه بود. در عین حال، شاخص S&P 500 با افزایش ۱.۵۲٪ و نزدک (Nasdaq) با رشد ۱.۸۸٪، بهترین عملکرد روزانه خود از ماه مه را ثبت کردند.

پاول در همایش بانکداری مرکزی جکسون هول (Jackson Hole) گفت که تغییر سیاست نرخ بهره ممکن است برای حمایت از بازار کار و اقتصاد ضروری شود. وی هشدار داد که خطرات نزولی برای اشتغال افزایش یافته و در صورت تحقق می‌توانند به سرعت منجر به افزایش بیکاری شوند.

تحلیلگران بازار معتقدند کاهش احتمالی نرخ بهره می‌تواند هزینه وام‌ها را کاهش دهد و سرمایه‌گذاری و مصرف را تقویت کند، در نتیجه جذابیت سهام و اوراق با بازده بالاتر افزایش پیدا خواهد کرد. با وجود این، نگرانی‌ها درباره تورم بالاتر از هدف فدرال رزرو همچنان ادامه دارد و سرمایه‌گذاران همچنان عملکرد شاخص‌ها و سیاست‌های آتی بانک مرکزی را زیر نظر دارند.