اخبار اقتصاد

اندی برنهام، شهردار پیشین منچستر بزرگ و چهره مطرح سیاسی بریتانیا، در آستانه ورود به دفتر نخست‌وزیری این کشور قصد دارد با ارائه یک پیام اقتصادی، نگرانی‌های موجود در میان سرمایه‌گذاران و فعالان بازار را کاهش دهد.

گزارش‌ها نشان می‌دهد برنهام در نخستین مواضع اقتصادی خود تأکید خواهد کرد که دولت آینده به دنبال حفظ ثبات اقتصادی، حمایت از بازارها و پایبندی به چارچوب‌های مالی خواهد بود.

این پیام در شرایطی مطرح می‌شود که بازارهای مالی بریتانیا همواره نسبت به تغییرات سیاسی و برنامه‌های اقتصادی دولت‌ها واکنش نشان می‌دهند. سرمایه‌گذاران انتظار دارند دولت جدید با اتخاذ سیاست‌های قابل پیش‌بینی، اعتماد عمومی و اطمینان فعالان اقتصادی را تقویت کند.

برنهام قرار است در سخنرانی پیش‌رو بر اهمیت انضباط مالی، محافظت از اقتصاد و ایجاد شرایط مناسب برای رشد اقتصادی تأکید کند؛ اقدامی که می‌تواند نخستین تلاش دولت آینده برای ارسال سیگنال مثبت به بازارها باشد.

بازارهای سهام آسیا هفته را با موجی از صعود آغاز کردند؛ جایی که بورس‌های ژاپن و کره جنوبی در صدر حرکت صعودی منطقه قرار گرفتند. سرمایه‌گذاران در حالی به خرید سهام فناوری و شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی روی آورده‌اند که سیگنال‌های مثبت از مذاکرات سوئیس میان ایران و آمریکا، بخشی از نگرانی‌های ژئوپلیتیکی بازار را کاهش داده است.

رشد سهام شرکت‌های تراشه‌ساز و فعالان زنجیره هوش مصنوعی، مهم‌ترین موتور محرک معاملات امروز آسیا بود. در کنار این موضوع، بازارها همچنان تحت تأثیر سیاست‌های سخت‌گیرانه فدرال رزرو آمریکا و احتمال تداوم نرخ‌های بهره بالا قرار دارند و معامله‌گران منتظر اظهارنظر مقام‌های فد و انتشار داده‌های تورمی Core PCE هستند.

ژاپن و کره جنوبی؛ برندگان موج هوش مصنوعی هستند؟

در ژاپن، شاخص نیکی ۲۲۵ با رشد قابل توجه ۲.۳ درصدی به نزدیکی ۷۲ هزار واحد رسید و شاخص توپیکس نیز افزایش یافت. ضعف ین در برابر دلار، حتی پس از افزایش نرخ بهره بانک ژاپن، همچنان از جذابیت سهام صادرات‌محور این کشور حمایت می‌کند.

در کره جنوبی، شاخص کاسپی ۱.۴ درصد رشد کرد و سهام شرکت‌های فناوری بار دیگر مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفتند. در این میان، سهام شرکت SK Hynix با جهش حدود ۶ درصدی توانست از سامسونگ عبور کند و به ارزشمندترین شرکت کره جنوبی تبدیل شود؛ اتفاقی که نشان‌دهنده قدرت گرفتن صنعت تراشه‌های مرتبط با هوش مصنوعی است.

چین آرام، هنگ‌کنگ در مسیر نزولی

بازارهای چین رشد محدودی داشتند و سرمایه‌گذاران همچنان در انتظار حمایت‌های اقتصادی جدید پکن هستند. شاخص CSI 300 و کامپوزیت شانگهای تنها افزایش‌های جزئی ثبت کردند.

در مقابل، شاخص هنگ‌سنگ هنگ‌کنگ با افت همراه شد. کاهش سهام شرکت‌های خودروسازی برقی مانند BYD پس از نگرانی‌ها درباره احتمال محدودیت‌های جدید اتحادیه اروپا علیه خودروهای برقی چینی، فشار بیشتری به بازار وارد کرد.

در استرالیا نیز شاخص ASX 200 با کاهش جزئی مواجه شد؛ زیرا معامله‌گران پیش از انتشار داده‌های تورم و اشتغال، رویکرد محتاطانه‌ای در پیش گرفته‌اند.

موج جدید سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی حالا معادلات بازار آسیا را تغییر داده و رقابت میان غول‌های فناوری منطقه را وارد مرحله تازه‌ای کرده است.

طلا همچنان یکی از مهم‌ترین دارایی‌های راهبردی بانک‌های مرکزی جهان برای مدیریت ریسک، حفظ ارزش ذخایر و مقابله با نوسانات اقتصادی محسوب می‌شود. در شرایطی که اقتصاد جهانی با چالش‌هایی مانند تورم، تنش‌های ژئوپلیتیکی و بی‌ثباتی بازارهای مالی روبه‌رو است، بسیاری از کشورها به افزایش ذخایر طلای خود ادامه می‌دهند.

بر اساس آخرین داده‌های شورای جهانی طلا (WGC)، آمریکا با در اختیار داشتن ۸ هزار و ۱۳۳ تن ذخیره طلا بزرگ‌ترین دارنده طلای رسمی جهان است و همچنان جایگاه نخست این رتبه‌بندی را حفظ کرده است.

بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر طلای جهان

پس از آمریکا، آلمان با حدود ۳ هزار و ۳۵۰ تن در رتبه دوم قرار دارد. صندوق بین‌المللی پول نیز با بیش از ۲ هزار و ۸۰۰ تن ذخایر طلا در جایگاه سوم این فهرست قرار گرفته است.

کشورهای اروپایی مانند ایتالیا و فرانسه نیز با بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ تن ذخایر طلا، از بزرگ‌ترین دارندگان این فلز گران‌بها هستند. همچنین روسیه و چین در سال‌های اخیر با هدف کاهش وابستگی به دلار و افزایش تاب‌آوری مالی، سیاست تقویت ذخایر طلای خود را دنبال کرده‌اند.

در آسیا، چین با بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ تن طلا، ژاپن با حدود ۸۴۷ تن و هند با بیش از ۸۰۰ تن، جایگاه مهمی در میان دارندگان ذخایر طلای رسمی جهان دارند.

وضعیت ذخایر طلای ایران

در مورد ایران، آمار رسمی و تأییدشده‌ای از سوی شورای جهانی طلا درباره میزان دقیق ذخایر طلای بانک مرکزی منتشر نشده است؛ بنابراین جایگاه ایران در رتبه‌بندی جهانی دارندگان ذخایر طلا مشخص نیست.

با این حال، مقام‌های بانک مرکزی طی سال‌های اخیر از افزایش ذخایر طلا خبر داده‌اند، اما جزئیات دقیق میزان این ذخایر به‌صورت عمومی اعلام نشده است.

کارشناسان معتقدند با افزایش ریسک‌های اقتصادی و سیاسی در جهان، طلا همچنان یکی از مهم‌ترین ابزارهای بانک‌های مرکزی برای حفظ ارزش دارایی‌ها و متنوع‌سازی ذخایر ارزی باقی خواهد ماند.

گلدمن ساکس (Goldman Sachs) و مورگان استنلی (Morgan Stanley) غول‌های مالی وال‌استریت دو مورد از بزرگ‌ترین بانک‌های سرمایه‌گذاری و مؤسسات مالی جهان در وال‌استریت آمریکا هستند که در زمینه‌هایی مانند تحلیل بازارها، مدیریت سرمایه، معاملات مالی و ارائه چشم‌انداز اقتصادی فعالیت می‌کنند. تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌های این مؤسسات معمولاً مورد توجه سرمایه‌گذاران بزرگ قرار می‌گیرد.

این دو بانک در گزارش‌های جدید خود چشم‌انداز قیمت نفت را کاهش داده‌اند؛ زیرا خوش‌بینی نسبت به توافق احتمالی آمریکا و ایران و بازگشت عرضه منطقه‌ای افزایش یافته است.

طبق گزارش‌ها:

گلدمن ساکس پیش‌بینی قیمت نفت برنت را کاهش داده و انتظار دارد:

•  ۸۰ دلار در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶
•  ۷۵ دلار در سال ۲۰۲۷

این بانک دلیل این کاهش را بازگشت سریع‌تر صادرات خلیج فارس به سطح پیش از جنگ عنوان کرده است.

مورگان استنلی نیز چشم‌انداز خود را پایین آورده و اعلام کرده:

•  تولید از دست‌رفته تا اوایل سال آینده به‌تدریج بازیابی می‌شود
•  میانگین قیمت برنت در سه‌ماهه سوم حدود ۹۰ دلار خواهد بود
•  سپس قیمت‌ها تا محدوده ۸۰ دلار در سال ۲۰۲۶ کاهش می‌یابد

این تغییر پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد بازارها احتمال افزایش عرضه نفت و عادی‌تر شدن شرایط منطقه را در قیمت‌ها لحاظ می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند فشار تورمی جهانی را کاهش دهد و بر سیاست‌های بانک‌های مرکزی اثر بگذارد.

فدرال رزرو در نخستین نشست خود با ریاست کوین وارش، نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کرد، اما لحن جدید این بانک مرکزی بیش از خود تصمیم، توجه بازارها را به خود جلب کرد.

تأکید وارش بر بازگرداندن تورم به هدف ۲ درصدی و تمرکز دوباره بر «ثبات قیمت‌ها»، باعث شد معامله‌گران احتمال سیاست‌های انقباضی‌تر در ماه‌های آینده را جدی‌تر بگیرند. پس از این نشست، دلار آمریکا و بازده اوراق خزانه افزایش یافتند و دارایی‌های پرریسک با فشار فروش مواجه شدند.

بیت‌کوین زیر فشار فدرال رزرو

بازار رمزارزها به سرعت به مواضع جدید فدرال رزرو واکنش نشان داد. بیت‌کوین با افت حدود ۳ درصدی به زیر سطح ۶۴ هزار دلار سقوط کرد و همچنان پایین‌تر از میانگین‌های متحرک ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ روزه معامله می‌شود.

تحلیلگران سطح ۶۳,۹۱۵ دلار را به عنوان حمایت فوری بیت‌کوین زیر نظر دارند و در صورت شکست این محدوده، حمایت بعدی حوالی ۶۰ هزار دلار قرار دارد. شاخص RSI در محدوده ۳۹ نیز نشان می‌دهد تقاضا در بازار همچنان ضعیف است.

طلا در آزمون سیاست پولی جدید آمریکا

طلا پس از اعلام مواضع فدرال رزرو ابتدا تا محدوده ۴,۲۲۵ دلار عقب‌نشینی کرد، اما توانست به سرعت بخشی از افت خود را جبران کند و به محدوده ۴,۳۲۵ تا ۴,۳۳۵ دلار بازگردد.

اکنون مقاومت مهم طلا در سطح ۴,۳۵۰ دلار و حمایت کلیدی در محدوده ۴,۲۵۰ دلار قرار دارد. اگرچه سیاست انقباضی فدرال رزرو فشار کوتاه‌مدتی بر طلا ایجاد کرده، اما تداوم ابهام‌های اقتصادی همچنان باعث حفظ جایگاه این فلز به عنوان دارایی امن شده است.

تغییر رویکرد ارتباطی فدرال رزرو

یکی از نکات مهم نشست اخیر، تغییر شیوه ارتباطی بانک مرکزی آمریکا بود. وارش برخلاف رویکردهای گذشته، از ارائه مسیر مشخص برای نرخ بهره در آینده خودداری کرد و اعلام کرد بازارها باید بر اساس داده‌های اقتصادی تصمیم‌گیری کنند، نه تلاش برای پیش‌بینی تصمیمات فدرال رزرو.

این تغییر باعث شده سرمایه‌گذاران با فدرال رزروی کمتر قابل پیش‌بینی مواجه شوند؛ موضوعی که می‌تواند نوسانات بیشتری را به بازارهای مالی وارد کند.

وال‌استریت عقب نشست

سهام آمریکا پس از نشست فدرال رزرو از سقف‌های تاریخی فاصله گرفت. شاخص S&P 500 حدود ۱.۲ درصد کاهش یافت و بازار سهام در مدت کوتاهی میلیاردها دلار از ارزش خود را از دست داد.

در مقابل، بازده اوراق دو ساله خزانه‌داری آمریکا به بالاترین سطح خود از فوریه ۲۰۲۵ رسید و دلار نیز تقویت شد.

با این حال، برخی سرمایه‌گذاران معتقدند واکنش اولیه بازار ممکن است بیش از حد شدید بوده باشد؛ زیرا افزایش نرخ بهره هنوز قطعی نیست و مسیر آینده همچنان به داده‌های تورمی و اقتصادی آمریکا وابسته خواهد بود.

چهارشنبه 27 خرداد ساعت ۲۱:۳۰ به وقت ایران، فدرال رزرو آمریکا نخستین نشست خود را با ریاست جدید کوین وارش برگزار می‌کند؛ جلسه‌ای که از نگاه تحلیل‌گران، می‌تواند جهت انتظارات بازارهای مالی در هفته‌های آینده را مشخص کند.

بر اساس داده‌های بازارهای آتی، معامله‌گران با احتمال حدود ۹۹ درصد انتظار دارند نرخ بهره در این نشست در محدوده فعلی ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد بدون تغییر باقی بماند. با این حال، تمرکز اصلی بازارها نه بر تصمیم نرخ بهره، بلکه بر اظهارات رئیس جدید فدرال رزرو و سیگنال‌های او درباره مسیر آینده سیاست پولی است.

تمرکز بازار بر لحن فدرال رزرو

تحلیل‌گران معتقدند اهمیت این نشست بیشتر به ادبیات و موضع‌گیری کوین وارش درباره تورم و چشم‌انداز اقتصاد آمریکا مربوط می‌شود. در شرایطی که تورم همچنان بالاتر از هدف بانک مرکزی قرار دارد، هرگونه اشاره به تداوم سیاست‌های انقباضی یا تأخیر در کاهش نرخ بهره می‌تواند بر انتظارات بازار اثرگذار باشد.

برخی تحلیل‌ها نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران نسبت به احتمال تغییر مسیر سیاست پولی حساس‌تر شده‌اند و واکنش بازارها می‌تواند به شدت به لحن بیانیه و کنفرانس خبری وابسته باشد.

سناریوهای احتمالی برای بازارها

در صورت اتخاذ لحن محتاطانه یا سخت‌گیرانه از سوی فدرال رزرو، احتمال افزایش فشار بر دارایی‌های ریسکی از جمله بازار سهام و رمزارزها وجود دارد. در مقابل، هرگونه سیگنال از کاهش احتمالی نرخ بهره در ادامه سال می‌تواند به تقویت دارایی‌های پرریسک کمک کند.

بازار اوراق قرضه نیز در هفته‌های اخیر با کاهش بازدهی همراه بوده و این موضوع تا حدی از فشار فروش در بازارهای مالی کاسته است.

وضعیت بیت‌کوین در آستانه نشست

در بازار رمزارزها، بیت‌کوین در محدوده ۶۵ هزار دلار در حال نوسان است و معامله‌گران منتظر دریافت سیگنال‌های جدید از نشست فدرال رزرو هستند. تحلیل‌گران معتقدند واکنش بیت‌کوین به نشست‌های FOMC معمولاً قابل توجه بوده و می‌تواند مسیر کوتاه‌مدت قیمت را مشخص کند.

در صورت انتشار سیگنال‌های نرم و حمایت‌گرایانه از سوی فدرال رزرو، امکان حرکت بیت‌کوین به سمت مقاومت‌های بالاتر وجود دارد. اما در سناریوی مخالف، احتمال افزایش فشار فروش در بازار دور از انتظار نیست.

جمع‌بندی

اگرچه تصمیم نرخ بهره احتمالاً مطابق انتظار بازار خواهد بود، اما جهت‌گیری اصلی بازارها در این نشست بیش از هر چیز به لحن و پیام‌های کوین وارش وابسته است؛ جایی که کلمات می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر دارایی‌های مالی در روزهای آینده داشته باشند.

بر اساس تازه‌ترین برآوردهای منتشرشده در گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی صندوق بین‌المللی پول (IMF)، برخی کشورها همچنان با بحران‌های شدید تورمی مواجه هستند؛ موضوعی که نشان می‌دهد کاهش فشارهای قیمتی در اقتصادهای بزرگ جهان، لزوماً به معنای پایان چالش تورم در همه کشورها نیست.

طبق این گزارش، ونزوئلا در سال ۲۰۲۶ نیز جایگاه نخست بالاترین نرخ تورم جهان را حفظ خواهد کرد و نرخ تورم این کشور به حدود ۳۸۷.۴ درصد می‌رسد. پس از ونزوئلا، سودان با تورم ۷۵.۱ درصدی و ایران با نرخ ۶۸.۹ درصدی در رتبه‌های دوم و سوم جهان قرار دارند.

در مقابل، کاستاریکا تنها کشوری است که انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۶ با تورم منفی مواجه شود. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد سطح عمومی قیمت‌ها در این کشور حدود ۰.۴ درصد کاهش خواهد یافت که به معنای ورود اقتصاد آن به محدوده کاهش قیمت‌ها است.

بر اساس برآوردهای صندوق بین‌المللی پول (IMF)، ونزوئلا با فاصله‌ای چشمگیر در صدر فهرست کشورهای دارای بالاترین تورم در سال ۲۰۲۶ قرار دارد. ایران نیز با نرخ تورم ۶۸.۹ درصدی پس از سودان، سومین کشور با بالاترین تورم پیش‌بینی‌شده در جهان خواهد بود.

ونزوئلا؛ همچنان درگیر بحران تورمی

اقتصاد ونزوئلا طی سال‌های گذشته تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل از جمله بی‌ثباتی سیاسی، سیاست‌های اقتصادی ناکارآمد و مهاجرت گسترده شهروندان قرار گرفته است. وابستگی شدید این کشور به درآمدهای نفتی نیز یکی از دلایل اصلی شکنندگی اقتصاد آن محسوب می‌شود.

پس از سقوط قیمت جهانی نفت در سال ۲۰۱۴، اقتصاد ونزوئلا وارد دوره‌ای از رکود و بحران شد؛ بحرانی که آثار آن همچنان ادامه دارد و این کشور را در صدر فهرست بالاترین نرخ‌های تورم جهان نگه داشته است.

کشورهای دارای کمترین نرخ تورم پیش‌بینی‌شده در سال ۲۰۲۶

در میان کشورهای جهان، کاستاریکا تنها اقتصادی است که پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۶ با کاهش سطح عمومی قیمت‌ها مواجه شود و نرخ تورم آن به محدوده منفی برسد. اگرچه افت قیمت‌ها در کوتاه‌مدت می‌تواند به نفع مصرف‌کنندگان باشد، اما تداوم این روند معمولاً پیامدهای اقتصادی نامطلوبی به همراه دارد؛ از جمله کاهش تقاضای مصرفی، افت درآمد بنگاه‌ها و افزایش فشار بر بازار کار و دستمزدها.

برآوردهای بانک مرکزی کاستاریکا نیز نشان می‌دهد تورم این کشور احتمالاً تا اواسط سال ۲۰۲۷ به محدوده هدف‌گذاری‌شده بازنخواهد گشت.

تلاش دولت‌ها برای مهار تورم

کنترل تورم همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاست‌گذاران اقتصادی در سراسر جهان است. بانک‌های مرکزی با استفاده از ابزارهایی مانند افزایش نرخ بهره و محدود کردن نقدینگی، در تلاش‌اند رشد قیمت‌ها را مهار کرده و ثبات اقتصادی را حفظ کنند.

در کنار سیاست‌های پولی، دولت‌ها نیز از طریق اصلاحات اقتصادی نقش مهمی در کاهش فشارهای تورمی ایفا می‌کنند. در آرژانتین، دولت «خاویر میلی» که از اواخر سال ۲۰۲۳ روی کار آمده، مجموعه‌ای از اقدامات ریاضتی از جمله کاهش هزینه‌های دولتی و محدودسازی یارانه‌ها را برای مهار تورم به اجرا گذاشته است. نتیجه این سیاست‌ها کاهش قابل توجه نرخ تورم نسبت به سال‌های گذشته بوده و پیش‌بینی می‌شود تورم آرژانتین در سال ۲۰۲۶ به حدود ۳۰.۴ درصد برسد.

یکی از مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین پیشنهادهای میلی، جایگزینی پول ملی آرژانتین با دلار آمریکا بود؛ طرحی که با هدف افزایش ثبات پولی و جلوگیری از تکرار دوره‌های تورمی ناشی از چاپ بی‌رویه پول مطرح شد. این رویکرد پیش‌تر در کشورهایی مانند اکوادور و پاناما نیز اجرا شده و همچنان یکی از موضوعات مورد بحث در اقتصاد آرژانتین به شمار می‌رود.

بازار سهام آمریکا در روزهای اخیر شاهد افزایش نگرانی‌ها درباره داغ شدن بیش از حد بخش هوش مصنوعی (AI) بوده است؛ موضوعی که باعث شده برخی تحلیلگران نسبت به احتمال اصلاح قیمت در سهام شرکت‌های مرتبط با این صنعت هشدار دهند.

رشد چشمگیر ارزش سهام شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، به‌ویژه تولیدکنندگان تراشه و ارائه‌دهندگان زیرساخت‌های پردازشی، طی دو سال گذشته یکی از مهم‌ترین موتورهای صعود بازار بوده است. با این حال، برخی استراتژیست‌های بازار معتقدند سرعت رشد قیمت‌ها از رشد واقعی درآمدها و سودآوری شرکت‌ها پیشی گرفته و این موضوع می‌تواند ریسک اصلاح قیمتی را افزایش دهد.

در همین حال، غول‌های فناوری همچنان سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای را در حوزه هوش مصنوعی ادامه می‌دهند. توسعه مراکز داده، خرید تراشه‌های پیشرفته و گسترش زیرساخت‌های پردازشی، هزینه‌های سنگینی را به شرکت‌ها تحمیل کرده است؛ موضوعی که باعث شده بخشی از سرمایه‌گذاران نسبت به بازده این سرمایه‌گذاری‌ها در کوتاه‌مدت تردید داشته باشند.

همزمان، سهام برخی شرکت‌های بزرگ فناوری و نیمه‌هادی در معاملات اخیر با افزایش نوسان و فشار فروش مواجه شده است. این اتفاق پس از آن رخ داد که برخی تحلیلگران نسبت به ارزش‌گذاری‌های سنگین در بخش فناوری هشدار داده و احتمال افزایش نوسانات در ماه‌های آینده را مطرح کردند.

با وجود این نگرانی‌ها، همه کارشناسان با سناریوی شکل‌گیری حباب موافق نیستند. گروهی از تحلیلگران معتقدند رشد فعلی بازار هوش مصنوعی بر پایه تقاضای واقعی، افزایش بهره‌وری و گسترش کاربردهای تجاری این فناوری استوار است و بنابراین با حباب‌های تاریخی تفاوت دارد. در مقابل، برخی دیگر هشدار می‌دهند که انتظارات بیش از حد خوش‌بینانه از درآمدهای آینده می‌تواند زمینه‌ساز یک اصلاح میان‌مدت در بازار شود.

در مجموع، بازار هوش مصنوعی همچنان از حمایت سرمایه‌گذاری‌های کلان و رشد تقاضا برخوردار است، اما افزایش ارزش‌گذاری‌ها و حساسیت سرمایه‌گذاران به عملکرد مالی شرکت‌ها باعث شده فضای این بخش بیش از گذشته پرنوسان و محتاطانه شود. از این رو، انتشار گزارش‌های درآمدی، داده‌های اقتصادی و اخبار مرتبط با سرمایه‌گذاری‌های AI می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر آینده این بازار داشته باشد.