اخبار اقتصاد

انتشار یک نمودار در شبکه‌های اجتماعی موجی از بحث در میان تحلیلگران مالی برانگیخته است. این نمودار نشان می‌دهد ارزش ذخایر طلای بانک‌های مرکزی جهان به مرز عبور از دارایی‌های آنها در اوراق قرضه وزارت خزانه‌داری آمریکا رسیده است؛ موضوعی که توجه اقتصاددان سرشناس، محمد العریان، را نیز جلب کرده و او آن را در فضای مجازی بازنشر کرده است.

طبق آمار صندوق بین‌المللی پول (IMF)، از ۱۱.۶ تریلیون دلار ذخایر ارزی جهان، حدود ۶.۷ تریلیون دلار به USD اختصاص داده شده، اما همه آن اوراق خزانه آمریکا نیست. بر اساس گزارش‌های رسمی، تا پایان ژوئن، بانک‌های مرکزی کشورهای دیگر حدود ۳.۹ تریلیون دلار اوراق قرضه دولت آمریکا در اختیار داشتند، در حالی که ارزش طلای ذخیره‌شده‌شان نزدیک به ۳.۸۶ تریلیون دلار بود.

با جهش ۱۰.۵ درصدی قیمت طلا از ژوئن، ارزش ذخایر طلای بانک‌های مرکزی اکنون به حدود ۴.۲ تریلیون دلار رسیده و ممکن است برای اولین بار از ارزش اوراق خزانه آمریکا پیشی بگیرد! انتشار آمار رسمی بعدی در ۱۷ اکتبر مشخص خواهد کرد که آیا این اتفاق تاریخی رخ داده است یا خیر.

با نزدیک شدن انتشار شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا برای ماه آگوست در روز جمعه، سرمایه‌گذاران و اقتصاددانان چشم انتظار هستند تا مشخص شود کاهش یک‌چهارم درصدی نرخ بهره فدرال رزرو در هفته گذشته تصمیمی درست بود یا خیر. پیش‌بینی می‌شود تورم سالانه به ۲.۸ درصد برسد و هرگونه افزایش فراتر از این رقم، نگرانی‌ها از بازگشت تورم به اقتصاد را تشدید خواهد کرد.

جالب آنکه، با وجود کاهش نرخ بهره، بازده اوراق ۱۰ و ۳۰ ساله خزانه‌داری آمریکا افزایش یافته است؛ روندی برخلاف انتظار که معمولاً بازده اوراق با جهت حرکت نرخ بهره همسو می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد بازار اوراق هنوز از نیاز اقتصاد به کاهش نرخ مطمئن نشده است.

با این حال، بازار سهام نسبت به این نگرانی‌ها واکنش کمی نشان داد. شاخص‌های S&P 500 و Dow Jones جمعه گذشته رکورد زدند و Nasdaq Composite با رشد ۲.۲ درصدی، هفته‌ای موفق را پشت سر گذاشت. جزئیات دقیق آن را می‌توانید در خبر رکوردشکنی وال استریت بخوانید.

با وجود این‌که فدرال رزرو این هفته نرخ بهره را کاهش داد. اما اقدام تهاجمی‌ای که ترامپ به دنبال آن است می‌تواند به‌شدت نتیجه معکوس داشته باشد.

دونالد ترامپ دوباره با زیر پا گذاشتن قانون، تلاش می‌کند لیسا کوک (Lisa Cook)، یکی از اعضای هیئت‌مدیره فدرال رزرو را برکنار کند و استقلال این نهاد را به شکلی بی‌سابقه تضعیف کند. به دیدگاه گاردین او همان‌طور که پیامدهای منفی تعرفه‌های تجاری‌اش را نفهمید، حالا هم متوجه نیست که این حملات به فدرال رزرو چه آسیب‌های جدی‌ای می‌تواند به اقتصاد بزند

در آوریل، ترامپ بارها به فدرال رزرو تاخت، تهدید کرد جروم پاول (Jerome Powell)، رئیس این نهاد را برکنار می‌کند و خواستار کاهش شدید نرخ بهره شد. او پاول را «آدمی احمق» خواند و گفت:

«اخراج پاول باید هرچه زودتر انجام شود!»

اما وقتی بازارهای مالی از ترس این اقدام سقوط کردند، ترامپ عقب‌نشینی کرد. با این حال، همچنان فشار می‌آورد که نرخ بهره به زیر یک درصد برسد تا به اقتصاد کندشده جان بدهد. در حالی که ترامپ انکار می‌کند، واقعیت این است که او اقتصادی قوی را از جو بایدن تحویل گرفت، اما تعرفه‌ها و بی‌ثباتی گسترده‌ای که ایجاد کرد، رشد اقتصادی را به شدت پایین آورد.

شاید ندانید اما استقلال بانک‌های مرکزی در سراسر جهان دقیقاً به این دلیل شکل گرفت که سیاستمداران تمایل دارند برای منافع کوتاه‌مدت نرخ بهره را بیش از حد کاهش دهند؛ کاری که بعدها به تورم شدید منجر می‌شود.

ترامپ گمان می‌کند اگر کنترل فدرال رزرو را در دست بگیرد، فقط اتفاقات خوب رخ خواهد داد؛ مثلاً کاهش نرخ وام مسکن یا صرفه‌جویی در پرداخت بهره بدهی ۳۷.۵ تریلیون دلاری دولت. اما اقتصاددانان هشدار می‌دهند چنین اقدامی می‌تواند فاجعه‌بار باشد. رؤسای پیشین فدرال رزرو نوشته‌اند:

«وقتی بانک‌های مرکزی مجبور شوند کسری بودجه دولت را با نگه داشتن نرخ بهره در سطح بسیار پایین تأمین کنند، نتیجه ناگزیر تورم بالاتر و آسیب اقتصادی است.»

تورم هسته اکنون ۳.۱ درصد است که بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزروست. به همین دلیل پاول با کاهش شدید نرخ‌ها مخالفت می‌کند. اگر ترامپ راه خود را ادامه دهد، احتمالاً نرخ وام‌ها و بازده اوراق افزایش یافته، بازار سهام متزلزل می‌شود و ارزش دلار سقوط خواهد کرد.

تاریخ هم نشان داده که دخالت سیاسی در سیاست‌های پولی پیامدهای سنگینی دارد؛ از فشار وزارت خزانه‌داری هری ترومن پس از جنگ جهانی دوم، تا دخالت ریچارد نیکسون در سال ۱۹۷۲ که نهایتاً به رکود عمیق اوایل دهه ۱۹۸۰ انجامید. نمونه ترکیه و رجب طیب اردوغان هم گویای این خطر است: کاهش دستوری نرخ بهره باعث جهش تورم به ۸۰ درصد شد.

با وجود این، ترامپ تابستان امسال پیشنهاد کاهش نرخ بهره از ۴.۵ به ۱ یا ۱.۵ درصد را داد. پل کروگمن (Paul Krugman) اقتصاددان برنده نوبل نوشت این اقدام می‌تواند آمریکا را به ترکیه‌ای دیگر تبدیل کند.

ترامپ اکنون جنگش علیه استقلال فدرال رزرو را تشدید کرده است. همان‌طور که می‌دانید او استفن میران (Stephen Miran) را به عضویت هیئت مدیره فدرال رزرو منصوب کرد؛ کسی که آشکارا وفاداری‌اش بیشتر به ترامپ است تا به استقلال بانک مرکزی.

ترامپ با تلاش برای برکناری لیسا کوک اولین رئیس‌جمهور آمریکا شد که چنین کاری کرده است؛ اقدامی که ظاهراً خلاف قانون فدرال رزرو ۱۹۱۳ است. دو دادگاه بدوی دستور توقف اخراج را صادر کرده‌اند و ترامپ به دیوان عالی شکایت برده است. اگر قضات به نفع او رأی دهند، هر فرماندار فدرال رزرو باید از ترس اخراج در صورت مخالفت با ترامپ تصمیم بگیرد.

سال‌هاست که روسای‌جمهور و اقتصاددانان از فدرال رزرو خواسته‌اند نرخ‌ها را کاهش دهد، اما هیچ‌گاه استقلال این نهاد به این شکل تهدید نشده است. تبدیل اعضای فدرال رزرو به عروسک‌هایی مطیع رئیس‌جمهور، نسخه‌ای خطرناک برای تورم و نرخ‌های بهره بلندمدت است. ناگفته نماند که ترامپ پیش‌تر نیز با اخراج اریک سیبرت نشان داده که چگونه می‌تواند از قدرت خود برای انتقام‌جویی علیه اعضای فدرال رزرو استفاده کند

سیاست‌های ترامپ، از تعرفه‌های سنگین گرفته تا کاهش مالیات‌های کلان، عامل اصلی کندی رشد، افزایش قیمت‌ها و جهش بدهی دولت‌اند. او به‌جای اصلاح این خطاها، فدرال رزرو را مقصر جلوه می‌دهد و تحت فشار می‌گذارد. این تنها نمونه دیگری از نپذیرفتن مسئولیت اشتباهات و انداختن تقصیرها بر گردن دیگران است.

دولت ترامپ روز جمعه اعلام کرد شرکت‌ها باید برای هر ویزای H-1B، که نوعی ویزای اشتغال موقت برای جذب نیروی کار متخصص خارجی است، سالانه ۱۰۰,۰۰۰ دلار بپردازند. این تصمیم می‌تواند فشار زیادی روی شرکت‌های فناوری (IT) وارد کند که به ویژه به نیروی کار از هند و چین وابسته‌اند؛ از قرار معلوم بیش از ۷۰٪ دارندگان این ویزا هندی‌تبار هستند.

در واکنش، مایکروسافت، جی‌پی‌مورگان و آمازون به کارکنان خود توصیه کردند در آمریکا بمانند یا سریعاً بازگردند تا از پرداخت هزینه‌های سنگین جدید در امان باشند.

منتقدان می‌گویند برنامه H-1B دستمزدها را پایین می‌آورد و شانس کارگران آمریکایی را کاهش می‌دهد، اما طرفداران آن، از جمله ایلان ماسک، بر این نظرند که ورود استعدادهای جهانی را برای پر کردن خلأهای مهارتی ضروری است. افزودن هزینه‌های بالا ممکن است جذب نیروی نخبه به آمریکا را دشوار کند و به ویژه شرکت‌های کوچک و استارتاپ‌ها را تحت فشار قرار دهد.

همزمان، ترامپ فرمان اجرایی دیگری صادر کرد که به افرادی که بتوانند یک میلیون دلار سرمایه‌گذاری کنند، امکان دریافت گلد کارت اقامت دائم آمریکا را می‌دهد. این اقدام بخشی از سیاست دولت برای محدود کردن مهاجرت سنتی و تمرکز بر جذب سرمایه و مهارت‌های کلیدی است.

دونالد ترامپ این بار قصد دارد اریک سیبرت (Erik Siebert)، دادستان منطقه شرقی ویرجینیا را برکنار کند. دلیل این اقدام خودداری زیبرت از اتهام‌زنی علیه لتیشیا جیمز (Letitia James)، دادستان کل نیویورک است. ترامپ و تیم او از زیبرت خواسته بودند جیمز را به کلاهبرداری وام مسکن متهم کند، اما هیچ مدرک محکمه پسندی برای آن نیافتند.

این برکناری، یکی از مهم‌ترین دفاتر دادستانی فدرال در کشور را در شرایط حساسی قرار می‌دهد، چرا که این دفتر مسئول رسیدگی به پرونده‌های امنیت ملی، تروریسم و جرایم فدرال حساس است.

آپدیت: پس از کمتر از ۴۸ ساعت ترامپ به خواسته‌اش رسید و سیبرت، به دلیل فشارهای شدید از سوی مقامات دولت ترامپ برای تشکیل پرونده کیفری علیه دادستان کل نیویورک، از سمت خود رسما استعفا داد. این فشارها در حالی صورت گرفت که تحقیقات پنج‌ماهه وزارت دادگستری با بازجویی از ۱۵ شاهد هیچ مدرک روشنی مبنی بر تخلف جیمز نیافت.

ترامپ که آشکارا خواهان برکناری سیبرت بود، در صفحه تروث سوشال خود نوشت:

«او استعفا نداد، من اخراجش کردم»

و همزمان نامزدی رسمی او برای این سمت را پس گرفت. بعد از این ماجرا، مگی کلیری (Maggie Cleary) که خودش قبلاً از تحقیقات سیاسی‌کاری‌شده انتقاد کرده بود، حالا به‌طور عجیب و سوال‌برانگیزی سرپرست موقت شد.

وکیل جیمز این اقدام را حمله به قانون توصیف کرده و هشدار داده که پیام آن برای دیگر دادستان‌ها، چیزی جز تهدید نیست. وی در ادامه تاکید کرد:

«این‌که رئیس‌جمهور مدام افراد را برکنار می‌کند تا نهایتاً کسی را بیابد که حاضر باشد برای انتقام‌جویی قانون را زیر پا بگذارد، اقدامی غیرقانونی است. تنبیه دادستانی که خود توسط ترامپ منصوب شده بود، پیام روشنی دارد: هرکس قانون را بالاتر از منافع سیاسی بداند، همین سرنوشت در انتظار اوست.»

به گفته منتقدان، برکناری سیبرت به دلیل امتناع از طرح اتهام علیه رقیب سیاسی ترامپ، نشانه‌ای دیگر از شدت گرفتن کارزار انتقام‌جویی رئیس‌جمهور است؛ کارزاری که حالا دامنه آن به سناتور آدام شیف (Adam Schiff) و عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو، لیزا کوک (Lisa Cook)، نیز کشیده شده است. جزئیات دقیق‌تر آن را می‌توانید در خبر شکایت لیسا کوک از ترامپ بخوانید.

بانک مرکزی آمریکا (Federal reserve) پس از ۹ ماه، نخستین کاهش ۲۵ واحدی نرخ بهره از دسامبر گذشته را اعمال کرد؛ اقدامی که این کشور را در مسیر متفاوتی نسبت به دیگر بانک‌های بزرگ جهان قرار می‌دهد.

در مقابل، بانک انگلستان و بانک ژاپن نرخ‌های خود را بدون تغییر نگه داشتند و چشم‌انداز کاهش بیشتر در منطقه یورو نیز به تدریج کمرنگ شده است. با این‌حال، گروهی از بانک‌های مطرح جهان نیز با پیروی از سیاست فدرال رزرو، نرخ‌های خود را کاهش دادند.

• بانک ملی سوئیس نرخ بهره را در ژوئن به ۰ رساند و با وجود گمانه‌زنی‌ها، بازارها بازگشت به نرخ منفی را فعلاً بعید می‌دانند.
• بانک مرکزی اروپا دو نشست پیاپی نرخ را روی ۲ درصد ثابت نگه داشت. از آن‌جایی لاگارد اقتصاد را متعادل‌ توصیف کرده، بازارها احتمال می‌دهند کاهش بسیار اندکی در ژوئیه رخ دهد.
• بانک انگلستان نرخ‌ها را بدون تغییر گذاشت و سرعت فروش اوراق را کاهش داد. بازارها حدود ۴۰٪ احتمال کاهش نرخ تا پایان سال، به‌ویژه در نوامبر، پیش‌بینی می‌کنند.
• بانک ژاپن نرخ کوتاه‌مدت را روی ۰.۵٪ ثابت نگه داشت. مخالفت با افزایش به ۰.۷۵٪ سیگنال احتمال رشد آتی بود. همزمان فروش تدریجی ETF و REIT آغاز می‌شود.
• پس از کاهش‌های اخیر، بانک مرکزی سوئد انتظار می‌رود نرخ‌ها را ثابت نگه دارد. داده‌های تورمی اوت نیز فشارهای قیمتی را موقتی نشان می‌دهد.

همان‌طور که در لیست زیر می‌بینید در ماه جاری، شمار زیادی از کشورهای جهان نرخ بهره خود را کاهش داده‌اند و اثرات این تحولات بر بازارهای مالی جهانی محسوس است. جزئیات دقیق تاثیر کاهش نرخ بهره آمریکا بر بازار را می‌توانید از این‌جا مطالعه کنید.

•  بانک مرکزی کانادا نرخ کلیدی را به ۲.۵ درصد کاهش داد، که پایین‌ترین سطح سه سال اخیر عنوان می‌شود. احتمال کاهش دیگر در نشست بعدی حدود ۴۰ درصد است.
•  نرخ بهره نیوزیلند نیز  ۲۵ واحد پایه کاهش یافت و به ۳ درصد رسید. ادامه ضعف رشد داخلی و جهانی می‌تواند یک یا دو کاهش دیگر تا پایان سال به دنبال داشته باشد.
• بانک مرکزی استرالیا از فوریه تاکنون نرخ‌ها را ۷۵ واحد پایه کاهش داده است. رشد قوی GDP سه‌ماهه دوم انتظارات کاهش بیشتر را تعدیل کرده، اما احتمال کاهش دیگری تا پایان سال همچنان وجود دارد.
• نرخ‌ها در نروژ تا ۲۵ واحد پایه کاهش یافت و به ۴ درصد رسید؛ دومین کاهشی که در سه ماه اخیر صورت گرفته است. مقامات هشدار داده‌اند سرعت کاهش‌های بعدی کمتر خواهد بود و نرخ‌ها تا پایان سال ثابت می‌مانند.
• شاید برایتان جالب باشد که، پس از کاهش ۰.۲۵ درصدی فدرال رزرو، بانک‌های مرکزی کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز نرخ‌های کلیدی خود را کاهش دادند. این بانک‌ها عمدتاً سیاست‌های فدرال رزرو را دنبال می‌کنند، چرا که ارزهایشان به دلار آمریکا وابسته است.
• بانک مرکزی هنگ‌کنگ نرخ پایه را ۰.۲۵ درصد کاهش داد و به ۴.۵۰٪ رساند. بانک‌های بزرگ از جمله HSBC و بانک چین نیز نرخ‌های وام‌دهی خود را به ۵.۱۲۵٪ کاهش دادند.
• بانک مرکزی اندونزی نرخ بهره ۷ روزه را ۰.۲۵ درصد کاهش داد و به ۴.۷۵٪ رساند. این ششمین کاهش از سپتامبر سال گذشته است و نرخ‌های وام و سپرده نیز به پایین‌ترین سطح از اواخر ۲۰۲۲ رسید. هدف اصلی این اقدام، تقویت رشد اقتصادی است، هرچند نگرانی‌ها درباره انضباط مالی کشور ادامه دارد.

روز پنجشنبه، شاخص‌های سهام با رشد قابل توجهی همراه شدند که بیشترین تاثیر آن از سوی Intel (INTC) بود. اینتل با جهشی ۲۲.۸٪، قیمت پایانی خود را به بالاترین حد در بیش از یک سال رساند. این رشد پس از اعلام همکاری استراتژیک Intel با Nvidia برای توسعه نسل‌های جدید محصولات دیتا سنتر و رایانه شخصی رخ داد و اینودیا اعلام کرد که ۵ میلیارد دلار در سهام Intel سرمایه‌گذاری می‌کند.

• NASDAQ با ۲۰۹ واحد افزایش، معادل ۰.۹٪ رشد، به ۲۲,۴۷۰ رسید.
• S&P 500 با ۳۱ واحد افزایش، معادل ۰.۵٪ رشد، به ۶,۶۳۲ رسید.
• Dow Jones با ۱۲۴ واحد افزایش، معادل ۰.۳٪ رشد، به ۴۶,۱۴۲ رسید.

شرکت امنیت سایبری CrowdStrike هم با خبرهای مثبت خود و شراکت استراتژیک با Salesforce جهشی ۱۲.۸٪ داشت و به رشد شاخص‌ها کمک کرد. این جهش بزرگ در سهام فناوری باعث شد شاخص‌های اصلی آمریکا به بالاترین سطح خود در سال جاری برسند.

سرمایه‌گذاران با خوش‌بینی نسبت به همکاری‌های استراتژیک و عملکرد قوی شرکت‌های کلیدی وارد بازار شدند و روند مثبت بازار را امیدوارکننده ارزیابی کردند.

دونالد ترامپ، روز جمعه اعلام کرد که او و شی جینپینگ (Xi Jinping)، رئیس‌جمهور چین در تماسی تلفنی بر سر مسئله‌ی اپلیکیشن TikTok به توافق رسیده‌اند. او در گفت‌وگو با خبرنگاران در دفتر کاخ سفید گفت که شی جیپینگ معامله TikTok را تأیید کرده است؛ با این حال، جزئیاتی از توافق یا زمان رسمی امضای آن ارائه نکرد. جالب توجه است که این تماس تلفنی نخستین ارتباط مستقیم دو رهبر از ماه ژوئن تاکنون بود و زمینه را برای گفت‌وگوهای دیپلماتیک بیشتر فراهم کرد.

زمینه مذاکرات TikTok

پیش‌تر ترامپ اعلام کرده بود که آمریکا و چین بر سر انتقال کنترل TikTok به آمریکا توافق کرده‌اند، اما چارچوب جزئیات هنوز کامل نشده است. برخی سرمایه‌گذاران، از جمله شرکت آمریکایی Oracle، در حال مذاکره برای خرید سهام عمده عملیات تیک تاک در آمریکا هستند تا مالکیت چین کاهش یابد و با قانون تصویب‌شده کنگره در سال گذشته مطابقت داشته باشد.

واکنش چین به تماس

طبق بیانیه رسمی دولت چین از این تماس تلفنی، شی جینپینگ حامی روابط مثبت آمریکا و چین بوده و گفته شده است:

«موضع چین درباره TikTok روشن است. دولت چین از مذاکرات تجاری بر اساس قوانین بازار و قوانین داخلی حمایت می‌کند و امیدوار است آمریکا محیطی باز، عادلانه و غیرتبعیض‌آمیز برای سرمایه‌گذاری شرکت‌های چینی فراهم کند.»

جزئیات مذاکره هفته جاری و زمینه تجاری

همان‌طور که پیش‌ت گزارش شده بود، معامله TikTok این هفته در مادرید مورد مذاکره قرار گرفت؛ در این نشست اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، و هی لی‌فنگ، معاون نخست‌وزیر چین، شرکت داشتند. آمریکا و چین بر وقفه موقت در جنگ تجاری توافق کرده‌اند و مهلت نهایی برای رسیدن به توافق ۱۰ نوامبر تعیین شده است.

در همین حال، ترامپ از سفر رسمی خود به بریتانیا بازگشته بود، جایی که خبر سرمایه‌گذاری چند میلیارد دلاری شرکت‌های فناوری آمریکا منتشر شد که طی آن مایکروسافت ۳۰ میلیارد دلار و انویدیا ۱۱ میلیارد پوند سرمایه‌گذاری خواهند کرد.

شرکت‌های فناوری آمریکا تحت فشار جنگ تجاری با چین قرار دارند؛ همان‌طور که می‌دانید اخیراً گزارش شد که چین به بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری خود دستور داده خرید نیمه‌هادی‌های انویدیا را متوقف کنند، در حالی که مدل‌های پیشرفته انویدیا از صادرات به چین ممنوع شده و تراشه‌های ساده‌تر برای بازار چین تولید شده‌اند.

شورای امنیت سازمان ملل متحد روز جمعه پیش‌نویس قطعنامه‌ای برای لغو دائمی تحریم‌های ایران را تصویب نکرد، اما تهران و قدرت‌های اروپایی هنوز هشت روز فرصت دارند تا بر سر تعویق بازگشت تحریم‌ها به توافق برسند.

این رأی‌گیری پس از آن انجام شد که بریتانیا، فرانسه و آلمان در ۲۸ اوت (۶ شهریور) روند ۳۰ روزه بازگرداندن تحریم‌ها را آغاز کردند و ایران را به عدم پایبندی به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ متهم ساختند.

در این رأی‌گیری، روسیه، چین، پاکستان و الجزایر به پیش‌نویس رأی مثبت دادند، ۹ کشور مخالفت کردند و دو کشور رأی ممتنع دادند. این نتیجه، زمینه را برای یک هفته دیپلماسی فشرده در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل فراهم کرده است. (آپدیت: مذاکرات ۲۳ سپتامبر ایران و اروپا برای جلوگیری از بازگشت تحریم‌ها)

امیر سعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل، گفت رأی‌گیری نشان داد اعضای شورای امنیت روی یک نظر مشترک توافق نکرده‌اند و هشدار داد:

«این تصمیم دیپلماسی را تضعیف کرده و ممکن است پیامدهای جدی برای کنترل تسلیحات هسته‌ای داشته باشد.» 

با این همه، بریتانیا، فرانسه و آلمان پیشنهاد داده‌اند در صورت همکاری ایران با بازرسان آژانس، رفع نگرانی‌ها درباره ذخایر اورانیوم و گفت‌وگو با آمریکا، بازگشت تحریم‌ها تا شش ماه به تعویق بیفتد. آمریکا نیز اعلام کرده با وجود رأی منفی، درِ دیپلماسی همچنان باز است. به زبان ساده‌تر، اگر تا ۲۷ سپتامبر (۵ مهر) توافقی حاصل نشود، تمامی تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران دوباره برقرار خواهد شد.

پس ماه‌ها جنجال و حاشیه فدرال رزرو آمریکا بالاخره نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه کاهش داد و به محدوده ۴ تا ۴.۲۵ درصد رساند. این اقدام نخستین کاهش نرخ از دسامبر گذشته به شمار می‌رود. مقامات بانک مرکزی اعلام کردند احتمال یک تا دو کاهش دیگر نیز در سال جاری وجود دارد. تنها مخالفت در این تصمیم از سوی عضو جدید، استفن میران (Stephen Miran) ثبت شد که خواستار کاهش ۵۰ واحدی بود. اما جروم پاول عنوان کرد که:

«عجله‌ای برای کاهش بیشتر نرخ بهره نداریم. کاهش‌های بعدی در سال جاری نیز قطعی نیست و همه چیز به داده‌های اقتصادی آینده بستگی خواهد داشت.»

پیش‌بینی‌های تازه فدرال رزرو نشان می‌دهد رشد اقتصادی آمریکا در مسیر تقویت قرار دارد، نرخ بیکاری اندکی کاهش خواهد یافت و فشارهای تورمی کمی افزایش می‌یابد. هم‌زمان بازارهای مالی با استقبال از این تصمیم واکنش نشان دادند؛ شاخص S&P 500 برای بیست‌وششمین بار در سال جاری رکورد تاریخی زد، شرکت‌های کوچک برای نخستین بار از ۲۰۲۱ به اوج تازه رسیدند، دلار آمریکا تقویت شد و اوراق خزانه‌داری با افت ارزش روبه‌رو شدند.

دو شاخص کلیدی نیز حاکی از چشم‌انداز مثبت اقتصاد در سال ۲۰۲۶ است: حاشیه سود شرکت‌ها در نزدیکی رکوردهای تاریخی قرار دارد و بر اساس نظرسنجی بانک فدرال شیکاگو، شرکت‌ها نسبت به شش تا دوازده ماه آینده خوش‌بین‌تر شده‌اند.

کارشناسان جی پی مورگان می‌گویند این کاهش نرخ بهره در شرایط کندی رشد ـ و نه رکود ـ صورت گرفته که معمولاً منجر به تسهیل شرایط مالی و حمایت از دارایی‌های پرریسک جهانی می‌شود. همچنین بر لزوم تنوع‌بخشی بین‌المللی سرمایه‌گذاری تأکید دارند؛ چراکه ارزش‌گذاری بالا در بازار آمریکا، تمرکز سود در تعداد محدودی از شرکت‌ها و ضعف نسبی دلار می‌تواند فرصت‌هایی در اروپا و بازارهای نوظهور ایجاد کند.

فدرال رزرو امروز ساعت ۲ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا (معادل ساعت ۲۱:۳۰ به وقت تهران) نرخ بهره را اعلام خواهد کرد. این نشست دو روزه سیاست‌گذاری فدرال رزرو امروز آغاز می‌شود. تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که احتمالاً اولین کاهش نرخ بهره در سال ۲۰۲۵ اعلام خواهد شد. سرمایه‌گذاران همچنین به دنبال نشانه‌هایی درباره مسیر نرخ‌ها در نشست‌های بعدی در ۲۹ اکتبر و ۱۰ دسامبر هستند.

صبح چهارشنبه، معاملات آتی شاخص‌های اصلی بورس آمریکا کم‌نوسان بود و شاخص‌های آتی داوجونز و S&P 500 در محدوده ثابت باقی ماندند، در حالی که آتی نزدک ۱۰۰ کمتر از ۰.۱ درصد کاهش یافت. شاخص‌ها روز سه‌شنبه نیز تقریباً بدون تغییر بسته شده بودند.

کارشناسان می‌گویند کندی رشد بازار کار، فشار برای کاهش نرخ بهره را افزایش داده، هرچند تورم اندکی بالا رفته است. بازارها احتمال ۹۶ درصد برای کاهش ۰.۲۵ واحد درصدی و ۴ درصد برای کاهش بیشتر را پیش‌بینی کرده‌اند. سرمایه‌گذاران همچنین نمودار نقطه‌ای (Dot-Plot) و سخنان جروم پاول (Jerome Powell)، رئیس فدرال رزرو که نیم‌ساعت پس از اعلام تصمیم سخنرانی می‌کند، را با دقت دنبال می‌کنند تا چشم‌انداز حرکت نرخ‌ها در آینده را بسنجند.

تصمیم امروز در حالی گرفته می‌شود که استقلال فدرال رزرو با فشارهای سیاسی فزاینده مواجه است. سنای آمریکا دوشنبه شب استیون میرن (Stephen Miran)، نامزد جدید ترامپ برای عضویت در هیئت مدیره، را تأیید کرد. میرن اعلام کرده در مدت حضور در فدرال رزرو از سمت مشاور کاخ سفید مرخصی خواهد گرفت.

همزمان، دادگاه تجدیدنظر آمریکا تلاش ترامپ برای برکناری لیسا کوک (Lisa Cook) را رد کرد و او همچنان در تصمیم‌گیری‌های سیاست پولی حضور خواهد داشت.

سرمایه‌گذاران امروز همچنین منتظر انتشار داده‌های ساخت‌وساز مسکن و گزارش درآمد شرکت‌های جنرال میلز (General Mills) و کراکر برل (Cracker Barrel) هستند. علاوه بر این، قرار است روز جمعه ترامپ و شی جین‌پینگ (Xi Jinping) رئیس‌جمهور چین درباره مسائل تجاری و اپلیکیشن تیک‌تاک گفت‌وگو کنند؛ موضوعی که می‌تواند بر بازارهای جهانی اثرگذار باشد. جزئیات مذاکرات قبلی چین و آمریکا را می‌توانید در خبرهای پیشین مطالعه کنید.