اخبار اقتصاد

میشل بولوک، رئیس بانک مرکزی استرالیا، در تازه‌ترین کنفرانس خبری خود اعلام کرد که نرخ بهره رسمی کشور در نشست سپتامبر بدون تغییر و روی ۳.۶٪ باقی می‌ماند. او توضیح داد که اقتصاد کشور در شرایط خوبی قرار دارد و تورم هنوز تحت کنترل است.

بولوک تاکید کرد که هدف بانک مرکزی رسیدن به نرخ تورم پایه ۲.۵٪ است و تصمیمات بعدی درباره نرخ بهره، بر اساس آمارهای اقتصادی و گزارش تورم فصلی گرفته خواهد شد. او افزود که ممکن است در آینده نرخ‌ها کمی کاهش یا افزایش پیدا کند، اما فعلاً سیاست پولی محدودکننده باقی می‌ماند تا ثبات اقتصاد حفظ شود.

پس از اعلام این تصمیم، دلار استرالیا در برابر دلار آمریکا کمی تقویت شد و جفت ارز AUD/USD به سطح ۰.۶۶۰۰ رسید. تحلیلگران معتقدند هر تغییر در اظهارات بولوک یا داده‌های غیرمنتظره اقتصادی می‌تواند مسیر آینده نرخ بهره و ارزش دلار استرالیا را تحت تاثیر قرار دهد. برای کسب جزئیات دقیق‌تر بخش تحلیل‌ها را مطالعه کنید.

گزارش تورم فصلی استرالیا قرار است در ۲۹ اکتبر منتشر شود و به احتمال زیاد مسیر تصمیم بانک مرکزی برای نشست نوامبر را مشخص خواهد کرد. بولوک درباره وضعیت بازار کار توضیح داد که اگرچه نرخ بیکاری کمی افزایش یافته، اما در برخی بخش‌ها همچنان کمبود نیروی کار وجود دارد. او همچنین درباره تاثیر احتمالی تعرفه‌های آمریکا بر صادرات استرالیا هشدار داد و گفت بانک مرکزی آماده واکنش سریع به تغییرات اقتصادی جهانی است.

وزارت‌های کار و بازرگانی ایالات متحده روز دوشنبه اعلام کردند در صورت وقوع تعطیلی موقت دولت، نهادهای آماری این دو وزارتخانه انتشار بسیاری از داده‌های اقتصادی را متوقف خواهند کرد. این موضوع شامل گزارش حساس اشتغال برای ماه سپتامبر، آمار هزینه‌های ساخت‌وساز و احتمالاً گزارشات تجارت بین‌المللی مربوط به آگوست می‌شود.

گزارش اشتغال که قرار بود جمعه منتشر شود، از مهم‌ترین اطلاعاتی است که فدرال رزرو، شرکت‌ها و حتی خانواده‌ها برای تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و مالی خود به آن تکیه می‌کنند. بودجه فعلی دولت سه‌شنبه شب به پایان می‌رسد. اگر دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان تا آن زمان به توافق موقت نرسند، تعطیلی دولت از همان لحظه آغاز می‌شود.

وزارت‌های کار و بازرگانی هشدار دادند

وزارت کار آمریکا اعلام کرده در صورت تعطیلی دولت، بسیاری از فعالیت‌های اداره آمار کار (BLS) متوقف خواهد شد. با این حال، گزارش اشتغال و بیکاری شهرهای بزرگ برای ماه آگوست که قرار بود چهارشنبه منتشر شود، همچنان طبق برنامه ارائه خواهد شد

در مقابل وزارت بازرگانی آمریکا هشدار داده در صورت تعطیلی دولت، آمارهای ماهانه‌ای که قرار بود توسط مرکز آمار جمعیت (Census Bureau) منتشر شود، متوقف خواهد شد و اداره تحلیل اقتصادی (BEA) هم بیشتر فعالیت‌هایش را کنار می‌گذارد.

مرکز آمار جمعیت قرار بود این هفته چند گزارش مهم  از جمله آمار مربوط به ساخت‌وسازهای ماه آگوست و اطلاعات مربوط به سفارش‌ها و موجودی کارخانه‌ها را ارائه کند. علاوه بر این، گزارش آگوست درباره تجارت کالاها و خدمات بین‌المللی آمریکا که برای هفتم اکتبر برنامه‌ریزی شده بود، در صورت تعطیلی دولت به احتمال زیاد تعویق خواهد افتاد.

نگرانی‌ها درباره کیفیت آمار و داده‌های اقتصادی

نگرانی‌ها درباره کیفیت آمار و گزارشات اقتصادی به شدت رو به افزایش است. اداره آمار کار هشدار داده به دلیل کمبود بودجه و کاهش نیرو طی سال‌های گذشته، دقت آمارها پایین آمده است. همین موضوع باعث شده نرخ پاسخ‌دهی به پرسش‌نامه‌های اشتغال کاهش پیدا کند و حتی در بعضی مناطق، جمع‌آوری داده‌های مربوط به تورم (CPI) متوقف شود.

پیامد احتمالی تعطیلی دولت

این موضوع اگر ادامه پیدا کند، می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد؛ از جمله اینکه اعلام افزایش سالانه حقوق بازنشستگان (COLA) هم به تعویق بیفتد. این افزایش درآمد برای میلیون‌ها بازنشسته حیاتی است و زیرا برای گذراندن زندگی روزمره خود روی آن حساب باز کرده‌اند.

رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، روز دوشنبه حمایت نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، را برای طرح صلح پیشنهادی آمریکا جهت پایان دادن به جنگ نزدیک به دو ساله در غزه دریافت کرد. با این حال، از آن‌جایی که مقامی از حماس شخصا در این مذاکره حضور ندارد هنوز مشخص نیست که گروه حماس این برنامه را خواهد پذیرفت یا خیر.

ترامپ در نشست خبری مشترک با نتانیاهو در کاخ سفید اعلام کرد که دو طرف به توافق صلح برای منطقه غزه بسیار نزدیک هستند، اما هشدار داد که در صورت رد پیشنهاد آمریکا توسط حماس، اسرائیل از حمایت کامل واشینگتن برای هر اقدامی برخوردار خواهد بود.

کاخ سفید سندی ۲۰ بندی منتشر کرده است که شامل آتش‌بس فوری، تبادل گروگان‌ها و اسرای فلسطینی، عقب‌نشینی مرحله‌ای نیروهای اسرائیلی از غزه، خلع سلاح حماس و تشکیل دولت انتقالی تحت نظارت یک نهاد بین‌المللی است. نتانیاهو در کنار ترامپ گفت:

«من از این طرح حمایت می‌کنم، زیرا اهداف جنگی اسرائیل را تامین می‌کند: بازگرداندن گروگان‌ها، نابودی توان نظامی حماس، پایان حکومت سیاسی آن و تضمین عدم تهدید دوباره غزه برای اسرائیل.»

با این حال، حماس همچنان کلید اجرای این طرح است. عدم حضور این گروه در مذاکرات و سابقه مقاومت آن در برابر خلع سلاح، تردیدهایی درباره موفقیت برنامه ایجاد کرده است. این گروه که حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل را آغاز کرد، همچنان ۴۸ گروگان را در اختیار دارد که طبق اعلام اسرائیل، ۲۰ نفر از آن‌ها زنده هستند.

یک مقام حماس به خبرگزاری رویترز گفت که حماس هنوز به‌صورت رسمی طرح را دریافت نکرده و چیزی فراتر از انتشار رسانه‌ای دریافت نکرده است. با این حال، منابعی مطلع از مذاکرات بیان کردند که قطر و مصر سند طرح را به حماس ارائه کرده‌اند و آن‌ها نیز قصد دارند با حسن نیت بررسی و سپس پاسخ دهند.

ترامپ و نتانیاهو در این دیدار تلاش کردند اختلافات خود از جمله درباره تشکیل دولت فلسطین و نقش احتمالی تشکیلات خودگردان در غزه پس از جنگ را رفع کنند، هرچند هنوز روشن نیست که تمامی موانع برطرف شده باشند.

طبق این طرح، آمریکا با همکاری کشورهای عربی و شرکای بین‌المللی، یک نیروی موقت برای حفظ امنیت غزه ایجاد می‌کند. به عبارت ساده‌تر، غزه بدون حضور حماس اداره خواهد شد و تشکیلات خودگردان فلسطین فقط نقش محدودی خواهد داشت.

اداره موقت غزه بر عهده گروهی از مدیران حرفه‌ای فلسطینی خواهد بود که توسط هیئت بین‌المللی صلح به ریاست ترامپ و با حضور تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا نظارت می‌شوند.

اقتصاددانان پیش‌بینی می‌کنند اقتصاد آمریکا در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۵ سریع‌تر از انتظار رشد کند. بر اساس نظرسنجی بلومبرگ از بیش از ۸۰ اقتصاددان، نرخ رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) برای این دوره ۱.۶٪ برآورد می‌شود؛ در حالی که پیش‌بینی قبلی تنها ۱.۱٪ بود. این امر نشان می‌دهد فعالیت اقتصادی در ماه‌های اخیر قوی‌تر شده است.

• رشد سه‌ماهه چهارم: ۱.۲٪
• رشد کل سال ۲۰۲۵: ۱.۷٪
• تورم (CPI): ۲.۸٪

به این ترتیب، اقتصاد آمریکا هم‌زمان با رشد، تورم را نیز تحت کنترل نگه داشته است. گزارش‌های تازه نشان می‌دهند که اقتصاد این کشور در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵ با نرخ سالانه ۳.۸٪ رشد کرده است؛ که سریع‌ترین روند از اواخر ۲۰۲۳ است. این رشد عمدتاً نتیجه هزینه‌های پایدار خانوارها، افزایش سرمایه‌گذاری شرکت‌ها و کاهش کسری تجاری بوده است.

با وجود این چشم‌انداز مثبت، تحلیلگران هشدار داده‌اند که افزایش تعرفه‌ها و فضای نامطمئن سیاست‌های اقتصادی می‌تواند رشد را در نیمه دوم سال محدود کند. به علاوه، پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد نرخ بهره فدرال رزرو تا پایان ۲۰۲۶ از ۴.۲۵٪ به ۳.۲۵٪ کاهش خواهد یافت.

در روز سه‌شنبه (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵)، دونالد ترامپ اعلام کرد که دیگر دیداری با رهبران دموکرات کنگره برای بحث در مورد تأمین بودجه دولت برگزار نخواهد کرد. این تصمیم، خطر تعطیلی بخشی از دولت فدرال را که از اول اکتبر ۲۰۲۵ شروع می‌شود، افزایش داده است.

چرا این اتفاق می‌افتد؟ هر ساله کنگره باید به تصویب بودجه برای اداره دولت بپردازد. اگر این کار انجام نشود، برخی از خدمات دولتی تعطیل می‌شود و هزاران کارمند دولتی ممکن است مجبور به مرخصی بدون حقوق شوند.

در این لحظه، دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان به شدت درگیر بحث و جدل درباره چگونگی تخصیص بودجه هستند. جمهوری‌خواهان، به‌ویژه در مجلس نمایندگان، به دنبال کاهش برخی از هزینه‌ها هستند، اما دموکرات‌ها می‌خواهند بودجه بیشتری برای خدمات اجتماعی اختصاص یابد.

در صورتی که کنگره نتواند بودجه را تصویب کند، دولت به‌طور جزئی تعطیل می‌شود. به این معنی که برخی خدمات عمومی مانند پاسپورت، اداره مالیات و حتی پارک‌های ملی ممکن است بسته شوند. البته برخی خدمات ضروری مثل پرداخت حقوق بازنشستگان یا پرداخت وام‌های دولتی ادامه می‌یابد.

در نتیجه، این وضعیت باعث ایجاد نگرانی‌هایی درباره اختلال در فعالیت‌های روزمره مردم و خدمات دولتی خواهد شد، و حالا همه چشم‌ها به کنگره دوخته شده تا ببینند آیا می‌توانند به توافق برسند یا نه.

ایران و سه کشور اروپایی (E3) شامل بریتانیا، فرانسه و آلمان، در نیویورک وارد دور تازه‌ای از مذاکرات حساس شده‌اند تا مانع بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه تهران شوند. این گفت‌وگوها در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل برگزار می‌شود و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، قرار است روز سه‌شنبه با همتایان اروپایی خود و همچنین کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، دیدار کند.

آپدیت:
مذاکرات هسته‌ای ایران با گروه سه‌گانه اروپایی (E3) در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل بی‌نتیجه ماند و اختلافات اصلی همچنان پابرجاست، به‌طوری که احتمال بازگشت تحریم‌های سازمان ملل تا ۲۷ سپتامبر همچنان وجود دارد.
پیش از دیدار، وزیر خارجه آلمان هشدار داد احتمال رسیدن به توافق دیپلماتیک پیش از اعمال تحریم‌ها بسیار کم است. همزمان، آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کرد ایران هیچ قصدی برای تولید سلاح هسته‌ای ندارد و مذاکره با آمریکا به نفع تهران نخواهد بود. در مقابل، دونالد ترامپ باز هم در مجمع عمومی سازمان ملل تأکید کرد ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد.

منابع دیپلماتیک می‌گویند با وجود اینکه احتمال دستیابی به توافق بالا نیست، اما فضای ایجادشده فرصتی مهم برای یافتن راه‌حل دیپلماتیک به شمار می‌رود. اروپا پیشنهاد داده است اعمال دوباره تحریم‌ها تا شش ماه به تعویق بیفتد، به شرط آنکه ایران دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را احیا کند و درباره سطح ذخایر اورانیوم غنی‌شده شفاف‌سازی داشته باشد.

عراقچی تأکید کرده است ایران به زبان فشار و تهدید پاسخ نخواهد داد، اما همچنان امیدوار است طی روزهای آینده راه‌حلی دیپلماتیک شکل بگیرد. یک مقام ارشد ایرانی نیز گفته است:

«همه طرف‌ها تلاش می‌کنند تا این بن‌بست برطرف شود.»

اگرچه دیپلمات‌های اروپایی هشدار داده‌اند شانس موفقیت اندک است، اما همین تلاش برای تعویق تحریم‌ها و امکان گفت‌وگو با ایالات متحده می‌تواند کورسوی امیدی برای جلوگیری از بازگشت فشارهای بین‌المللی و ایجاد مسیر تازه‌ای در مذاکرات هسته‌ای باشد.