اخبار اقتصاد

در (۱۹ اکتبر ۲۰۲۵) یک سرقت عجیب در موزه لوور پاریس رخ داد، هشت قطعه جواهر سلطنتی به ارزش تقریبی ۱۰۲ میلیون دلار به سرقت رفت. سارقان با استفاده از جرثقیل پنجره‌ای در طبقه بالا را شکسته و در ساعات بازدید موزه وارد شدند و سپس با موتور از محل فرار کردند. این رویداد ضعف‌های امنیتی موزه را آشکار کرده و واکنش گسترده‌ای در فرانسه و جهان به دنبال داشت، بسیاری آن را تحقیر ملی قلمداد کردند.

پس از این سرقت، موزه لوور اقدام به انتقال برخی از ارزشمندترین جواهرات خود به بانک فرانسه کرد. بر اساس گزارش رادیو RTL، این جابجایی روز جمعه با اسکورت پلیس مخفی انجام شد و شامل اشیایی از گالری آپولو، محل نگهداری جواهرات سلطنتی فرانسه، بوده است. بانک فرانسه که ذخایر طلای کشور را در یک خزانه عظیم در عمق ۲۷ متر زیر زمین نگهداری می‌کند، تنها ۵۰۰ متر از موزه لوور فاصله دارد و در ضلع راست رود سن قرار گرفته است.

تاکنون موزه لوور و بانک فرانسه به درخواست‌ها برای اظهار نظر در این زمینه پاسخی نداده‌اند. این اقدام نشان‌دهنده تلاش فرانسه برای حفاظت از میراث ملی پس از یک حادثه امنیتی قابل توجه است.

در ماه‌های اخیر، بیش از ۳۶ تن شمش طلا برای تحویل در قراردادهای آتی ثبت شد و این رقم تقریباً دو برابر ماه گذشته افزایش یافت. این رشد، ناشی از فعالیت‌های آربیتراژ بود و معامله‌گران از اختلاف قیمت میان طلای نقدی و قراردادهای آتی استفاده کردند.

برخی بانک‌ها و معامله‌گران طلای ارزان در بازار واقعی را خریدند و آن را به انبارهای بورس شانگهای منتقل کردند تا بتوانند از اختلاف قیمت میان طلای واقعی و قراردادهای آتی سود ببرند. جان رید (John Reade)، استراتژیست ارشد بازار در شورای جهانی طلا در این باره گفت:

«تقاضای معاملات طلای چین بسیار بالاست و افزایش شدید خرید قراردادهای آتی باعث شد قیمت‌ها بالاتر از طلای فیزیکی برود و فرصت مناسبی برای معامله‌گران ایجاد شود.»

طلای سرمایه‌گذاری همچنان از بی‌ثباتی‌های اقتصادی و تنش‌های ژئوپولیتیک سود می‌برد، اما اختلاف قیمت میان بازار نقدی و آتی باعث شده فعالیت‌های سفته‌بازی افزایش یابد. از طرفی، قیمت‌های نزدیک به رکورد، سرمایه‌گذاران خرد را محتاط کرده است. برای بررسی دقیق‌تر روند قیمت‌ها و روند بازار، می‌توانید تحلیل امروز طلا را مطالعه کنید.

طبق گزارش سه‌ماهه دوم شورای جهانی طلا، خرید جواهرات در چین نسبت به فصل قبل ۴۵ درصد کاهش یافت اما تقاضا برای شمش و سکه‌های سرمایه‌گذاری همچنان پابرجا ماند. صندوق‌های مبتنی بر طلا نیز با خروج سرمایه مواجه شدند و بسیاری از سرمایه‌گذاران خرد به بازار سهام روی آوردند.

بی‌ثباتی اخیر بازار باعث شد نوساناتی در دیگر بازارهای طلای جهان نیز رخ دهد. اوایل سال جاری، پیش‌بینی تعرفه‌های آمریکا موجب شد حجم زیادی طلا به انبارهای کامکس در نیویورک منتقل شود اما پس از معاف شدن فلزات گرانبها توسط دولت ترامپ، این جریان ناگهان متوقف شد.

شرکت اینتل (Intel) در نخستین گزارش مالی خود پس از تبدیل شدن دولت ایالات متحده آمریکا به بزرگ‌ترین سهامدارش، عملکردی فراتر از انتظار در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۵ ارائه کرد. همزمان، تازه‌ترین داده‌های تورم در آمریکا نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها هنوز مانع کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو شده است.

اینتل گزارش داد که درآمد سه‌ماهه سوم این شرکت به ۱۳.۶۵ میلیارد دلار رسیده است، رقمی که بالاتر از برآورد ۱۳.۱۴ میلیارد دلاری تحلیل‌گران است. اگرچه این شرکت به دلیل واگذاری سهام به دولت آمریکا ۳۷ سنت زیان حسابداری به ازای هر سهم ثبت کرده، اما سود خالص آن ۴.۱ میلیارد دلار بوده است؛ در حالی که سال گذشته در همین بازه زمانی، زیانی ۱۶.۶ میلیارد دلاری گزارش شده بود.

دقیقا پس از انتشار این گزارش، سهام اینتل در معاملات پس از ساعات رسمی بیش از ۶ درصد افزایش یافت!

این گزارش پس از آن منتشر شد که دولت آمریکا در ماه اوت با سرمایه‌گذاری ۸.۹ میلیارد دلار و خرید ۱۰ درصد سهام اینتل (10% stake in Intel)، به بزرگ‌ترین سهامدار این غول تولید تراشه تبدیل شد.

علاوه بر این، شرکت انویدیا (Nvidia) در سپتامبر با سرمایه‌گذاری ۵ میلیارد دلار برای همکاری در تولید تراشه‌های هوش مصنوعی، روند احیای موقعیت صنعتی اینتل را سرعت بخشید.

هم‌زمان، گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) ایالات متحده برای سپتامبر نشان داد که تورم سالانه ۳ درصد رشد کرده است؛ رقمی که بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو (Federal Reserve) است. این داده‌ها احتمال کاهش نرخ بهره در ماه‌های آینده را کاهش داده و می‌تواند فشار جدیدی بر بازار سهام، به ویژه شرکت‌های فناوری، وارد کند.

مقامات ارشد اقتصادی آمریکا و چین روز شنبه (۲۵ اکتبر ۲۰۲۵) در کوالالامپور دیدار کردند تا از تشدید جنگ تجاری میان دو کشور جلوگیری کرده و زمینه دیدار هفته آینده ترامپ و شی جین‌پینگ (Xi Jinping)، رئیس‌جمهور چین را فراهم کنند.

این گفتگوها در حاشیه نشست کشورهای عضو اتحادیه آسیای جنوب شرقی (ASEAN) برگزار شد. مذاکرات پس از آن شکل گرفت که ترامپ تهدید کرد از اول نوامبر تعرفه ۱۰۰ درصدی بر کالاهای چینی اعمال خواهد کرد و چین نیز کنترل‌های صادراتی جدیدی بر مواد معدنی و آهنرباهای کمیاب اعمال کرد.

در این مذاکرات، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اسکات بسنت، و نماینده تجاری این کشور، جیمیسون گرر، همراه با لی چنگ‌گانگ و هی لی‌فنگ از چین حضور داشتند و نشست در برج Merdeka 118، دومین ساختمان بلند جهان، برگزار شد.

موضوعات اصلی شامل کاهش موقت تعرفه‌ها، محدودیت‌های فناوری، خرید سویا توسط چین و وضعیت کشاورزان آمریکایی و پرونده جیمی لای (Jimmy Lai) بود. ترامپ همچنین گفت برنامه‌ای برای سفر به تایوان ندارد و از چین خواست در تعامل با روسیه همکاری کند.

کارشناسان می‌گویند توافق می‌تواند تنش‌ها را کاهش دهد و شکست مذاکرات ممکن است منجر به تشدید بحران تجاری شود. با این وجود، دولت ترامپ روز جمعه (۲۴ اکتبر ۲۰۲۵) تحقیقات جدیدی درباره نقض احتمالی توافق تجاری مرحله اول ۲۰۲۰ علیه چین آغاز کرد. برای کسب اطلاعات دقیق‌تر بهتر است خبر دلیل اختلاف آمریکا و چین را مطالعه کنید.

بازارهای سهام منطقه آسیا و اقیانوسیه روز چهارشنبه (۲۲ اکتبر ۲۰۲۵) با روندی نزولی آغاز به کار کردند. این افت در حالی رخ داد که سرمایه‌گذاران در حال ارزیابی تازه‌ترین آمار صادراتی ژاپن و ترکیب دولت جدید این کشور بودند.

طبق آمار منتشرشده، صادرات ژاپن در ماه سپتامبر پس از چهار ماه کاهش متوالی، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴.۲ درصد رشد داشته است. افزایش صادرات به بازارهای آسیایی عامل اصلی این رشد بود، اما کاهش تقاضا از سوی ایالات متحده بخشی از آن را خنثی کرد. با این وجود، این رقم کمتر از پیش‌بینی کارشناسان رویترز بود که انتظار رشد ۴.۶ درصدی را داشتند.

دولت تازه ژاپن به نخست‌وزیری سانائه تاکایچی (Sanae Takaichi) روز سه‌شنبه رسماً آغاز به کار کرد. در ترکیب جدید کابینه، شینجیرو کوییزومی (Shinjiro Koizumi)، رقیب سابق تاکایچی در رقابت‌های درون‌حزبی، به عنوان وزیر دفاع منصوب شد و ساتسوکی کاتایاما (Satsuki Katayama) نیز با پذیرش سمت وزارت دارایی، عنوان نخستین وزیر زن دارایی ژاپن را از آن خود کرد.

در بازار سهام، شاخص نیکی ۲۲۵ (Nikkei 225) با افت ۰.۸۱ درصدی بیشترین کاهش را در میان بورس‌های منطقه ثبت کرد، در حالی که شاخص تاپیکس (Topix) تقریباً بدون تغییر باقی ماند.

سهام شرکت سافت‌بنک (SoftBank) بیش از ۱۰ درصد سقوط کرد و روند نزولی روز قبل را ادامه داد. این در حالی است که سهام این غول فناوری در معاملات روز دوشنبه حدود ۸.۵ درصد رشد کرده بود. شاخص نیکی روز سه‌شنبه در جریان معاملات تا سطح ۴۹٬۹۴۵.۹۵ واحد صعود کرد و رکورد تازه‌ای بر جای گذاشت، اما پس از رأی پارلمان به نخست‌وزیری تاکایچی بخشی از رشد خود را از دست داد.

این مابین، شاخص S&P/ASX 200 استرالیا نیز با افت ۰.۸۱ درصدی، بخشی از رشد روز گذشته خود را از دست داد. این افت پس از افزایش موقتی سهام شرکت‌های فعال در حوزه عناصر نادر خاکی رخ داد که در پی توافق جدید میان ایالات متحده و استرالیا درباره تأمین مواد معدنی حیاتی ایجاد شده بود.

گزارش‌های خبری محلی حاکی است که سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر تازه‌منصب ژاپن، احتمالاً ساتسوکی کاتایاما را به عنوان وزیر دارایی انتخاب خواهد کرد؛ انتصابی که می‌تواند هم بازارها را نسبت به افت بیشتر ین محتاط‌تر کند و هم به دولت کمک کند تا منابع مالی لازم برای برنامه‌های بزرگ هزینه‌ای خود را جست‌وجو کند.

بازار در پی انتشار این گزارش واکنش نشان داد و ارزش USDJPY موقتاً تا حدود ۱۵۰.۵۰ ین افت داشت، اما سپس بار دیگر رشد کرده و بالای ۱۵۱ ین معامله شد. جهت کسب اطلاعان دقیق‌تر از روند حرکت این جفت ارز، تحلیل USDJPY را از دست ندهید.

اگر انتصاب کاتایاما قطعی شود، او نخستین زن در تاریخ ژاپن خواهد بود که عهده‌دار سمت وزیر دارایی می‌شود؛ منصبی که در آن نقش ارتباط دولت با بانک مرکزی و سیاست‌های ارزی برجسته است. کاتایاما به عنوان یک مدیر سابق وزارت دارایی، هم آشنایی با مناسبات درون وزارتی دارد و هم توانایی لابی و رایزنی در مسائل ارزی را داراست.

در همین حال، سانائه تاکایچی که به عنوان نخست‌وزیر جدید انتخاب شده، از طرفداران سیاست‌های مالی و پولی توسعه‌گرایانه است و بازارها پیش از رأی‌گیری نگران بودند که وعده‌های او برای هزینه‌کرد سنگین ممکن است موجب افت بیشتر ین و افزایش تورم وارداتی شود. پس از انتخاب تاکایچی، ین و بازدهی اوراق کاهش یافتند چرا که معامله‌گران گمان می‌کردند دولت جدید احتمالاً سیاست‌های محرک عظیم را دنبال خواهد کرد.

با این وجود، برخی تحلیل‌گران معتقدند فشارهای اقتصادی و سیاسی فعلی ممکن است دست آن‌ها را محدود کند. افزایش هزینه‌های زندگی که تا حدودی ناشی از تضعیف ین بوده، به کاهش محبوبیت حزب حاکم انجامیده و دولت را در موضع حساسی قرار داده است.

یوئیچی کوداما (Yuichi Kodama)، اقتصاددان ارشد در مؤسسه تحقیقاتی میجی یاسودا (Meiji Yasuda Research Institute)، می‌گوید:

«مشکل اصلی ژاپن الان تورم بالا و ین ضعیف است، نه تورم پایین و ین قوی.»

او اضافه می‌کند که آمریکا فشار می‌آورد تا بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را افزایش دهد، بنابراین سخت است که بانک مرکزی افزایش نرخ را به تعویق بیندازد. از این رو، احتمال دارد نرخ بهره در دسامبر افزایش پیدا کند.

از منظر فضای سیاسی و فنی، کاتایاما به خاطر سابقه‌اش در مدیریت بودجه شناخته می‌شود و توانایی‌اش در یافتن منابع درآمد می‌تواند به تاکایچی کمک کند تا طرح‌های هزینه‌ای‌اش را بدون از دست دادن پای‌بندی مالی اجرا کند.

اما چالش اصلی این است که دولت چگونه می‌تواند رشد هزینه‌های عمومی را بدون ایجاد تضعیف بیشتر ین مدیریت کند؛ چرا که افزایش نرخ‌های بهره از سوی بانک ژاپن ممکن است هزینه‌های سرویس بدهی دولت را افزایش دهد، هرچند در مقابل می‌تواند از سقوط شدید ین جلوگیری کند.

سانائه تاکایچی، سیاستمدار محافظه‌کار و از نزدیکان شینزو آبه، روز سه‌شنبه با رأی پارلمان به‌عنوان نخستین زن در تاریخ ژاپن بر کرسی نخست‌وزیری نشست؛ رخدادی که تحلیلگران آن را نشانه‌ای از چرخش سیاسی ژاپن به سمت راست ارزیابی می‌کنند.

در رأی‌گیری مجلس نمایندگان با ۴۶۵ عضو، تاکایچی موفق شد ۲۳۷ رأی را به‌دست آورد و سپس در رأی‌گیری مشابهی در مجلس شورا نیز تأیید شد. حزب لیبرال دموکرات (LDP) به رهبری او با حزب راست‌گرای ایشین ائتلاف تشکیل داده است، اما این دو حزب هنوز برای کسب اکثریت مطلق در مجلس پایین به دو کرسی دیگر نیاز دارند؛ بنابراین دولت جدید برای پیشبرد لوایح و تصویب بودجه باید حمایت احزاب کوچک‌تر را نیز جلب کند.

واکنش مثبت بازارها؛ اما نگرانی از بدهی‌ها

انتخاب تاکایچی با واکنش مثبت بازار سهام همراه شد و شاخص نیکی (Nikkei) روز سه‌شنبه به بالاترین سطح تاریخی خود رسید؛ موضوعی که رسانه‌ها از آن با عنوان معامله تاکایچی یاد کرده‌اند. با این حال، کاهش ارزش ین و افت اوراق قرضه دولتی نگرانی‌هایی درباره توان مالی دولت در تأمین هزینه‌های جدید ایجاد کرده است.

تاکائیچی می‌خواهد دوباره برنامه اقتصادی شینزو آبه (Shinzo Abe) را اجرا کند تا وضعیت رشد اقتصادی بهتر شود. اما کارشناسان می‌گویند این برنامه در زمانی طراحی شده بود که ژاپن با رکود و ارزانی روبه‌رو بود، نه با گرانی و تورم مثل حالا. به همین خاطر، اجرای دوباره‌اش ممکن است نتیجه برعکس بدهد و پول ژاپن (JPY) را ضعیف‌تر کند.

تمرکز بر امنیت و بازنگری قانون اساسی

در عرصه سیاست خارجی و دفاعی، تاکایچی وعده داده بودجه نظامی را افزایش دهد و همکاری‌های امنیتی ژاپن با ایالات متحده و سایر شرکای منطقه‌ای را تقویت کند. او همچنین بارها از لزوم بازنگری در قانون اساسی پس از جنگ جهانی دوم سخن گفته تا نقش نیروهای دفاعی کشور به‌طور رسمی در آن گنجانده شود.

چهره‌ای ملی‌گرا با مواضع جنجالی

تاکایچی به‌دلیل بازدیدهای مکرر از معبد یاسوکونی، مکانی که در برخی کشورهای آسیایی نماد گذشته نظامی ژاپن تلقی می‌شود، چهره‌ای جنجالی به حساب می‌آید. ناظران معتقدند مواضع ملی‌گرایانه او می‌تواند به بروز تنش‌های تازه با همسایگان شرق آسیا منجر شود.

نخستین وزیر دارایی زن در راه است

به‌گزارش منابع سیاسی، تاکایچی قصد دارد ستسوکی کاتایاما را به‌عنوان نخستین وزیر دارایی زن در تاریخ ژاپن منصوب کند. مراسم تحلیف او عصر سه‌شنبه برگزار خواهد شد و وی رسماً به‌عنوان صد و چهارمین نخست‌وزیر ژاپن سوگند یاد می‌کند. تاکایچی جانشین شیگرو ایشیبا می‌شود که ماه گذشته پس از شکست حزبش در انتخابات، از سمت خود کناره‌گیری کرده بود.