نقش تیپ شخصیتی و میزان ریسکپذیری
هر سبد سرمایهگذاری میتواند متفاوت باشد و این موضوع کاملا به تیپ شخصیتی و میزان ریسکپذیری سرمایهگذار بستگی دارد. در بخش قبلی که سهم سهام مستقیم را بین ۳۵ تا ۴۰ درصد اعلام کردیم، منظور افرادی بود که ریسکپذیری متوسط دارند. اما برای افرادی که ریسکپذیری پایینتری دارند، این ترکیب میتواند کاملا متفاوت باشد. پس قبل از اینکه ساعت ۹ صبح دکمه خرید را فشار دهید، ابتدا نگاهی به تیپ شخصیتی خودتان بیندازید.
سرمایهگذاران محتاط
اگر صبح زود، حتی قبل از پیشگشایش بازار، پشت سیستم مینشینید و لحظهبهلحظه قیمتها را دنبال میکنید و با هر نوسان کوچک دچار استرس میشوید، این رفتار نشان میدهد که شما یک سرمایهگذار کمریسک هستید. در چنین شرایطی بهتر است بخش بیشتری از سرمایه خود را به داراییهای کمریسک اختصاص دهید. برای مثال، میتوانید وزن صندوقهای درآمد ثابت را حتی تا ۴۰ درصد افزایش دهید و در مقابل، از وزن سهام مستقیم سبد خود کم کنید. این نوع سبد، در شرایط پرابهام فعلی بازار ایران، حاشیه امنیت روانی بیشتری برای شما ایجاد میکند و باعث میشود با آرامش بیشتری بازار را دنبال کنید.
معاملهگران ریسکپذیر
اگر دیدگاه بلندمدتی به بورس دارید و ریسکپذیری بالایی در خود میبینید، میتوانید سبد تهاجمیتری داشته باشید. برای مثال، وزن سهام مستقیم را به بیش از ۵۰ درصد افزایش دهید. در این حالت، هر اصلاح قیمتی در صنایع پیشتاز مانند پالایشیها و شرکتهای شیمیایی، نه یک تهدید بلکه فرصتی مناسب برای افزایش حجم خرید در قیمتهای پایینتر محسوب میشود.
چرا بررسی و هموزنسازی مجدد حیاطی است؟
فرض کنید ۲۰ درصد از سرمایه خود را به صندوقهای طلا اختصاص دادهاید. حالا ناگهان اخبار منتشرشده نشان میدهد که روند مذاکرات با ابهام روبهرو شده و خبرهای ضدونقیض درباره عدم توافق به گوش میرسد. در چنین شرایطی، احتمال رشد قیمت طلا افزایش پیدا میکند و ممکن است سهم صندوق طلا در سبد شما از ۲۰ درصد به ۳۰ درصد برسد.
یک سرمایهگذار حرفهای در چنین شرایطی دچار طمع نمیشود. به محض اینکه متوجه شود ترکیب سبد از برنامه اولیه خارج شده و ریسک آن افزایش یافته است، با آرامش ۱۰ درصد اضافهشده را میفروشد و این نقدینگی را به سایر بخشهای سبد، مانند صندوقهای درآمد ثابت یا سایر داراییها، منتقل میکند تا ترکیب سبد دوباره به همان استراتژی اولیه بازگردد.
تعیین حد ضرر و مدیریت سرمایه در سهام
اینکه یک سبد مناسب بچینید و سهام ارزنده را متناسب با میزان ریسکپذیری خود انتخاب کنید، بهتنهایی کافی نیست. تعیین حد ضرر قبل از خرید هر سهم، یکی از مهمترین اصول مدیریت سرمایه است. اینکه بدون مشخص کردن نقطه خروج وارد یک سهم شوید، حتی اگر بنیادیترین سهم بازار باشد، میتواند یکی از بزرگترین اشتباهات یک سرمایهگذار باشد.
همیشه از خودتان این سوال را بپرسید؛ اگر شرایط بازار نامناسب شد و سهام ۳۰ تا ۴۰ درصد افت کرد، آیا توان تحمل چنین زیانی را دارید؟ بنابراین، متناسب با میزان ریسکپذیری خود، یک سقف مشخص برای میزان ضرر قابل قبول تعیین کنید. روش دیگر این است که با استفاده از تحلیل تکنیکال، محدودههای حمایتی مهم سهم را شناسایی کنید و حد ضرر خود را کمی پایینتر از آن سطح قرار دهید تا اگر حمایت شکسته شد، از سهم خارج شوید. این کار باعث میشود در روندهای نزولی و صفهای فروش سنگین گرفتار نشوید.
پیشنهاد نویسنده برای تشکیل سبد سرمایه گذاری
وقتی بازار در صفهای سنگین خرید قرار دارد و شاخص کل با سرعت رکوردهای جدید ثبت میکند، معمولا ترس از جا ماندن یا فومو از بازار در ذهن بسیاری از سرمایهگذاران شکل میگیرد. در چنین شرایطی ممکن است وسوسه شوید که وزن سهام سبد خود را بهصورت غیرمنطقی افزایش دهید، در حالی که دقیقا همین زمان، یکی از پرریسکترین نقاط برای خریدهای هیجانی است.
اگر نمیدانید فومو چیست به مقاله مربوط به ترس از جاماندن یا فومو مراجعه کنید.
این موضوع در سمت مقابل نیز کاملا صدق میکند. زمانی که بازار تحت تاثیر شایعات و اخبار منفی قرار میگیرد و فشار فروش بر معاملات حاکم میشود، بسیاری از سرمایهگذاران دچار ترس میشوند و اقدام به فروشهای هیجانی میکنند؛ آن هم درست زمانی که بسیاری از سهام ارزنده به محدودههای حمایتی و قیمتهای جذاب رسیدهاند.
باید توجه داشته باشید که بازار سرمایه، ثروت را از افراد عجول و هیجانی به سرمایهگذارانی منتقل میکند که صبور هستند و بر اساس استراتژی عمل میکنند. در بازارهای پرنوسان، چه در روندهای صعودی و چه در روندهای نزولی، سعی کنید به ترکیب سبدی که با برنامه و تحلیل برای خود چیدهاید پایبند باشید، از تصمیمهای احساسی دوری کنید و اجازه دهید استراتژی شما در بلندمدت نتیجه خود را نشان دهد.
جمعبندی
در نهایت باید گفت که هیچ سبد سرمایهگذاری ثابتی وجود ندارد که همیشه بهترین انتخاب باشد. یک سبد مناسب، سبدی است که هم با شرایط روز بازار هماهنگ باشد و هم با میزان ریسکپذیری و شخصیت سرمایهگذار تناسب داشته باشد. در شرایط فعلی بورس که همچنان تحت تاثیر اخبار سیاسی و اقتصادی قرار دارد، داشتن ترکیبی متعادل از سهام، صندوقهای سهامی، صندوقهای درآمد ثابت و طلا میتواند ریسک سرمایهگذاری را تا حد زیادی مدیریت کند. در کنار این موضوع، تعیین حد ضرر، بازبینی دورهای سبد و دوری از تصمیمهای هیجانی، همان عواملی هستند که در بلندمدت تفاوت یک سرمایهگذار موفق را با افرادی که تنها بر اساس احساسات معامله میکنند، مشخص خواهند کرد. فراموش نکنید که در بازار سرمایه، داشتن استراتژی و پایبند ماندن به آن، بسیار ارزشمندتر از دنبال کردن هیجانهای کوتاهمدت بازار است.