نحوه کار بازار فارکس چگونه است؟
بازار فارکس را میتوان به چند سطح اصلی تقسیمبندی کرد. در بالاترین سطح، بزرگترین بانکهای جهان مانند JPMorgan ،UBS ،Citigroup و Deutsche Bank قرار دارند که بهصورت مستقیم و از طریق شبکههای الکترونیکی معاملات خود را انجام میدهند. این بانکها با توجه به حجم عظیم سرمایهای که در اختیار دارند، نرخهای اصلی ارزها را تعیین کرده و در واقع نقش بازارسازان واقعی فارکس را ایفا میکنند. آنها بهطور مستقیم به بازار دسترسی دارند و نیازی به بروکر به عنوان واسطه ندارند.
در سطح دوم، نهادهای بزرگ دیگری همچون شرکتهای پوشش ریسک و شرکتهای چندملیتی قرار میگیرند. این نهادها برای انجام تجارت و فعالیتهای اقتصادی خود نیاز به تبدیل ارز دارند، اما نقدینگی آنها نسبت به بازار بینبانکی کمتر است.
در مرحله بعد، بروکرها یا کارگزاران فارکس قرار دارند. بروکرها نقش واسطه را دارند و از چند بانک تامینکننده نقدینگی، قیمت دریافت کرده و پس از اضافه کردن کارمزد یا اسپرد، آن را بر روی پلتفرم معاملاتی خود نمایش میدهند. زمانی که تریدر دستور خرید یا فروش صادر میکند، بروکر سفارش او را به تامینکننده نقدینگی ارسال میکند و به این ترتیب، معاملهگر بهصورت غیرمستقیم به بازار بینبانکی متصل میشود.
در فارکس چه چیزی معامله میشود؟
اگر بخواهیم به زبان ساده توضیح دهیم، در بازار فارکس پول معامله میشود، اما نه به شکل فیزیکی، بلکه از طریق روشی به نام جفتارز. این یعنی شما نمیتوانید تنها یک ارز مانند یورو یا دلار را به تنهایی خریداری کنید؛ بلکه همیشه باید یک ارز را در برابر ارز دیگری معامله کنید.
برای مثال، اگر تحلیل کردهاید که احتمال افزایش قیمت پوند وجود دارد، با خرید جفتارز GBPUSD در واقع پیشبینی میکنید که ارزش پوند در برابر دلار رشد خواهد کرد. برعکس، اگر همین جفتارز را بفروشید، به معنای آن است که انتظار دارید دلار آمریکا نسبت به پوند تقویت شود.
برای مشاهده تمامی نمادهایی که در فارکس معامله میشوند و نمودار و قیت لحظه ای این نمادها، میتوانید به صفحه ابزار نمادهای فارکس مراجعه نمایید.
بازار فارکس چه زمانی باز است؟
امکان معامله در نمادهای فارکس بهصورت ۲۴ ساعته و در پنج روز هفته وجود دارد. با این حال، تریدرها باید توجه داشته باشند که درست است بازار بهطور شبانهروزی فعال است، اما همیشه بهترین زمان برای ورود به معامله نیست. برای تشخیص زمانهای مناسب، باید با چهار سشن معاملاتی این بازار آشنا باشید.
این سشنها شامل بازار سیدنی، توکیو، لندن و نیویورک هستند. هر یک از این سشنها زمانبندی خاص خود را دارند و در دورههایی که سشنها با یکدیگر همپوشانی دارند، حجم و نقدینگی بازار به بالاترین حد میرسد.
در صفحهای جداگانه به موضوع سشنهای فارکس پرداختهایم که با کمک ابزارهای موجود میتوانید زمان دقیق باز و بسته شدن هر سشن و همچنین دورههای همپوشانی را مشاهده کنید.
قیمتگذاری در بازار فارکس چگونه است؟
قیمتگذاری در بازار فارکس هیچگاه بهصورت یکطرفه انجام نمیشود و همیشه شامل دو قیمت است. برای درک بهتر، به مثال جفتارز EURUSD توجه کنید. در اینجا ارز پایه یورو و ارز متقابل دلار آمریکا است.
ارز پایه همیشه معادل یک واحد در نظر گرفته میشود. بنابراین، قیمت نشان میدهد برای خرید یک واحد ارز پایه به چه مقدار ارز متقابل نیاز است. برای نمونه، اگر قیمت یورو به دلار 1.0850 باشد، یعنی ارزش هر یورو برابر با 1.0850 دلار آمریکا است.
توجه داشته باشید که عرضه و تقاضا نیز میتواند تاثیر قابلتوجهی بر ارزش یک ارز داشته باشد و بهمراتب قیمت آن را در بازار فارکس تحتتاثیر قرار دهد.
بروکر فارکس چیست و چه نقشی دارد؟
اگر تازه وارد بازار فارکس شده باشید، احتمالا این سوال ذهن شما را درگیر کرده است که بروکر چیست؟ به زبان ساده، بروکرها پلی میان تریدرها و بازار بینبانکی هستند. بدون وجود بروکرها، معاملهگران خرد هیچ راه مستقیمی برای دسترسی به این بازار عظیم جهانی نخواهند داشت.
بروکرها با اتصال به بانکهای بزرگ و تامینکنندگان نقدینگی، قیمتها را دریافت کرده و بر روی پلتفرم معاملاتی خود نمایش میدهند. زمانی که تریدر دستور خرید یا فروش صادر میکند، بروکر سفارش او را به بازار منتقل میکند.
علاوه بر این، بروکرها امکانات متنوعی در اختیار تریدرها قرار میدهند؛ از جمله پلتفرمهای معاملاتی محبوب مانند متاتریدر ۴ و ۵ یا پلتفرمهای اختصاصی خود. این ابزارها به معاملهگران کمک میکنند تا نمودارها را تحلیل کرده، معاملات خود را ثبت و مدیریت کنند.
چه کسانی در بازار فارکس فعالیت میکنند؟
شاید بتوان گفت که معاملهگران خرد، یعنی ما تریدرهای شخصی، قدرت چندانی در بازار فارکس ندارند. هدف اصلی ما باید موجسواری روی جریان سرمایههای کلان باشد، نه تغییر روند بازار. بنابراین، حرکت قیمتها در این بازار به حضور و معاملات موسسات بزرگ مالی بستگی دارد. در ادامه به مهمترین بازیگران بازار فارکس اشاره میکنیم.
بانکها و موسسات مالی
بزرگترین و قدرتمندترین بازیگران فارکس، بانکهای مرکزی و دولتها هستند. هدف آنها در این بازار کسب سود مستقیم از معاملات نیست، بلکه کنترل سیاستهای پولی و ایجاد ثبات اقتصادی کشورشان است.
ابزارهایی مانند تغییر نرخ بهره یا چاپ پول میتواند تاثیر بزرگی بر روند بازار بگذارد. به همین دلیل بارها مشاهده شده است که تنها یک سخنرانی از رئیس بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) توانسته مسیر بازار را در لحظه تغییر دهد.
شرکتهای بزرگ بینالمللی
دسته بعدی بازیگران، بانکهای تجاری و سرمایهگذاری بینالمللی هستند. موسساتی مانند JPMorgan، UBS و Deutsche Bank بیشترین حجم معاملات روزانه فارکس را به خود اختصاص میدهند.
این بانکها وظیفه مهمی در تبدیل ارزهای بینالمللی دارند و شرکتهای بزرگ برای انجام تبادلات مالی خود به آنها مراجعه میکنند. علاوه بر این، آنها دارای میزهای معاملاتی تخصصی هستند که صرفا برای کسب سود از نوسانات بازار فعالیت میکنند. حجم سرمایهای که این بانکها وارد بازار میکنند، نقدینگی را تامین کرده و در بسیاری موارد حرکتهای قیمتی کوتاهمدت را شکل میدهد.
معاملهگران خرد (تریدرهای شخصی)
و اما نقش ما، یعنی تریدرهای خرد. در مقایسه با موسسات مالی، قدرت چندانی نداریم و در واقع مانند یک قطره در اقیانوس عظیم فارکس هستیم. با این حال، اگر تریدرهای خرد را در سطح جهانی در نظر بگیریم، آنها نیز سهم قابلتوجهی از حجم معاملات روزانه را تشکیل داده و به نقدینگی بازار کمک میکنند.
بهطور کلی، یک تریدر خرد قیمتساز نیست، بلکه قیمتپذیر است. وظیفه اصلی او تشخیص درست حرکات بازیگران بزرگتر مانند بانکها و شرکتهای بینالمللی است.
اگر علاقهمند هستید بیشتر درباره جایگاه و نقش معاملهگر را بدانید، میتوانید مقاله اختصاصی ما با عنوان تریدر کیست؟ را مطالعه کنید.
آیا ترید در فارکس سودآور است؟
میتوان گفت که ترید در فارکس برای همه سودآور نخواهد بود. طبق بررسیها و تحقیقاتی که سایت معتبر Investopedia انجام داده است، اکثر تریدرهای تازهوارد در سالهای ابتدایی ورود خود پولهایشان را از دست میدهند و چیزی حدود ۷۰ تا ۹۰ درصد آنها در نهایت زیانده خواهند بود. اما آن ۱۰ درصدی که موفق میشوند جزو تریدرهای حرفهای هستند که فارکس را شغل اصلی خود میدانند و هیچوقت بهدنبال یکشبه پولدار شدن نیستند.
تفاوت اصلی میان تریدرهای حرفهای و مبتدی همین نگاه است؛ تریدرهای حرفهای با مدیریت ریسک صحیح و تجربهای که در طی سالها به دست آوردهاند همیشه اصل سرمایه خود را حفظ کرده و از ضررهای بزرگ جلوگیری میکنند و در عوض بهدنبال سودهای منطقی متناسب با میزان سرمایه خود در بازار هستند.
مزایا و معایب بازار فارکس
در بررسی مزایا و معایب فارکس باید به نکاتی اشاره کنیم که بر اساس واقعیت و تجربه تریدر ها باشد نه فقط تئوری. ما نیز با بررسی نظرات تریدرهای مجموعه ایران ریبیت مزایا و معایب واقعی را جمع آوری کردهایم تا شما با چشم بازتری وارد این بازار شوید.
| مزایا بازار فارکس | معایب بازار فارکس |
| نقدینگی بسیار بالا؛ به همین دلیل هیچوقت مانند بورس ایران دچار قفل نقدینگی یا صف خرید و فروش نخواهید شد و همیشه امکان معامله وجود دارد. | لوریج یا اهرم میتواند هم مزیت باشد هم عیب؛ بسیاری از تریدر ها به دلیل استفاده نادرست از لوریج حساب معاملاتی خود را از دست میدهند. |
| امکان معامله به صورت 24 ساعته و 5 روز در هفته بدون هیچ محدودیت زمانی. | نوسانات ناگهانی به دلیل اخبار و رویدادهای اقتصادی یا سیاسی میتواند در صورت عدم رعایت مدیریت سرمایه حساب شما را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. |
| شما رئیس خود هستید و هیچ کارفرما یا مشتری بالای سر شما نیست. | این بازار فشار روانی بالایی دارد و در صورت نداشتن انضباط و خودشناسی کافی، ترس و طمع باعث میشود قوانین خود را زیر پا بگذارید. |
| امکان شروع با سرمایه کم و استفاده از قدرت اهرم برای ورود به معاملات بزرگتر. | گستردگی بازار در سطح جهانی باعث شده کلاهبرداری های زیادی در پوشش بروکر یا طرح های سرمایه گذاری وجود داشته باشد. |
آیا سرمایهگذاری در فارکس برای من مناسب است؟
برای پاسخ به این سوال نمیتوان یک جواب ساده و قطعی در نظر گرفت، چراکه این موضوع کاملا بستگی به شخص تریدر دارد. به صورت کلی اگر بخواهید تصمیم درستی بگیرید، باید چند سوال اساسی را از خودتان بپرسید و جواب منطقی به آنها بدهید:
- آیا آمادگی پذیرش ریسک را دارید؟
باید بدانید که بازار فارکس مانند بانک یا صندوقهای سرمایهگذاری نیست که به شما تضمین سود بدهد. هیچ تضمینی وجود ندارد که در معرض ضرر قرار نگیرید. تریدرهای حرفهای ضرر را بخشی جدانشدنی از معاملات خود میدانند و هیچوقت اجازه نمیدهند احساساتشان بر آنها غلبه کند. پس اگر به دنبال سرمایهگذاری بدون ریسک هستید، فارکس جای مناسبی برای شما نخواهد بود. - آیا میتوانید احساسات خود را کنترل کنید؟
ترید بیشتر از آنکه نبرد با بازار باشد، یک نبرد ذهنی است. شما در این مسیر با ترس، طمع و امید خودتان روبهرو هستید. بسیاری از تریدرها وقتی در ضرر قرار میگیرند، کنترل خود را از دست داده و خارج از پلن شخصیشان معامله میکنند. برعکس، زمانی که در سود زیاد هستند اعتمادبهنفس کاذب پیدا میکنند و با ریسکهای بیمورد حساب خود را نابود میکنند. بنابراین انضباط شخصی و توانایی مدیریت احساسات یکی از مهمترین شرطهای موفقیت در این بازار است. - آیا زمان و انرژی کافی برای یادگیری دارید؟
فارکس مانند هر شغل حرفهای دیگر نیازمند یادگیری مهارت است. نمیتوان انتظار داشت که در مدت کوتاه تبدیل به استاد شوید. شما باید برای تسلط روی تحلیل تکنیکال، تحلیل فاندامنتال و مدیریت ریسک زمان بگذارید و با صبر و تلاش مداوم تجربه به دست آورید. تنها در این صورت میتوان امیدوار بود که در بلندمدت جزو تریدرهای موفق باشید.
مقایسه فارکس و بورس ایران
میتوان گفت بازار فارکس و بورس ایران تفاوتهای بسیار زیادی دارند و هر کدام نیاز به آموزش و تجربه مخصوص به خود دارند. در ادامه از نگاه تجربهای این دو بازار را با هم مقایسه میکنیم:
| فارکس | بورس ایران |
| در فارکس شما ارزهای کشورها را در مقابل هم معامله میکنید. سرمایهگذاری در این بازار یعنی سنجش قدرت اقتصادی یک کشور در برابر کشور دیگر. | در بورس ایران شما سهام شرکتها را خرید و فروش میکنید، یعنی در مالکیت بخشی از یک شرکت شریک میشوید. |
| فارکس یک بازار ۲۴ ساعته در پنج روز هفته است. | بورس ایران ساعت کاری مشخص و محدودی دارد و فقط در روزهای کاری فعال است. |
| فارکس با گردش مالی روزانه تریلیونها دلار، بزرگترین و نقدشوندهترین بازار دنیاست. | حجم معاملات در بورس ایران در مقایسه با بازار جهانی بسیار کم است و گاهی برای خرید یا فروش سهام با «صف خرید» یا «صف فروش» مواجه میشوید. |
| در فارکس میتوانید از لوریجهای بالا استفاده کنید. | در بورس ایران هیچگونه اهرمی برای معاملات وجود ندارد. |
| قیمتها در فارکس تحت تاثیر عوامل جهانی مانند سیاستهای پولی بانکهای مرکزی (مثل فدرال رزرو آمریکا) هستند. | بورس ایران به شدت تحت تاثیر عوامل داخلی مانند تصمیمات دولت، سیاستهای اقتصادی و اخبار سیاسی کشور قرار دارد. |
نکاتی که قبل از ورود به فارکس باید بدانید
یکی از مهمترین دلایل شکست تریدرها این است که فارکس را شبیه به سایت شرطبندی میبینند. در حالی که فارکس یک کسبوکار واقعی است و باید با همین دیدگاه وارد آن شد. اگر فکر کنید در مدت کوتاهی میتوانید پولدار شوید، مطمئنا وارد معاملات قمارگونه میشوید و نتیجهای جز ضرر نخواهید گرفت. پیش از شروع، این موارد کلیدی را به یاد داشته باشید:
- آموزش: بزرگترین سرمایهی واقعی شما آموزش است. با یادگیری مداوم و کامل، میتوانید عملکرد بهتری در بازار داشته باشید و سودآوری پایدار کسب کنید.
- پلن معاملاتی: یک تریدر حرفهای فارکس را مانند یک بیزینس میبیند. او مطابق یک پلن تستشده و با رعایت دقیق مدیریت ریسک معاملات خود را انجام میدهد.
- مدیریت ریسک: از مهمترین مهارتها در فارکس است. باید بدانید چه میزان از سرمایهتان را درگیر معامله کنید، در چه شرایطی ریسک کمتر داشته باشید و چه زمانی میتوانید کمی ریسک بیشتری بپذیرید.
- کنترل احساسات: توانایی مدیریت ترس و طمع از الزامات اصلی موفقیت است. اگر نتوانید احساسات خود را کنترل کنید، حتی بهترین استراتژی معاملاتی هم در نهایت به ضرر ختم خواهد شد.
شرایط ورود به بازار فارکس
تریدرهای تازهکار که قصد شروع معاملات در بازار فارکس را دارند میبایست به تمامی مواردی که قبلا اشاره کردیم تسلط داشته باشند تا بتوانند وارد بازار شوند. علاوه بر این موارد، برخی شرایط دیگر نیز وجود دارد که معاملهگر باید داشته باشد و در ادامه به آنها پرداخته میشود.
سرمایه لازم
معاملهگران میتوانند در بروکر یا کارگزاریهای مختلف، باتوجه به حداقل میزان سرمایه لازم مشخص شده که در برخی از بروکرها از ۳۰ دلار شروع میشود، حساب معاملاتی خود را افتتاح کنند. اما اگر بخواهیم با شما روراست باشیم، با سرمایههای کم در بازار فارکس موفق نخواهید شد. با این حال، این میزان سرمایه میتواند روشی مناسب برای تست استراتژی شما در یک فضای کاملا واقعی باشد. در واقع، اگر به دانش و مهارتهای مورد نیاز مناسب در بازار رسیدهاید، سرمایه مناسب شما میتواند بالای ۵۰۰ دلار باشد. اما اگر احساس میکنید مهارت کافی را کسب کردهاید ولی سرمایه اولیه برای ترید را ندارید، میتوانید از پلنهایی که شرکتهای تامین سرمایه یا پراپ فرم ارائه میدهند استفاده کنید و با گذراندن چالشهای آنها، سرمایههای واقعی را کسب کنید.
دانش و مهارتهای مورد نیاز
در ابتدا میبایست با اصطلاحات و مفاهیم پایه بازار فارکس آشنا شوید. بعد از یادگیری زبان بازار فارکس، حال میبایست دانش و مهارتهای تحلیل مانند تحلیل تکنیکال و فاندامنتال را یاد بگیرید تا بتوانید پیشبینی از آینده قیمت داشته باشید و مطلع شوید که آینده بازار به کجا میرود و چه قیمتهایی محتمل است.
بعد از یادگیری و کسب دانش و مهارتهای تحلیل، میبایست به مهارت ذهنی دست پیدا کنید، مانند اینکه چگونه ترس و طمع خود را کنترل کنید و چگونه با انضباط و صبر فعالیت مناسبی در بازار داشته باشید. این دانش و مهارتها از ضروریترین مواردی هستند که شما حتما باید آنها را یاد بگیرید.
آشنایی با پلتفرمهای معاملاتی در فارکس
معاملهگران میتوانند با توجه به بروکری که انتخاب میکنند، از پلتفرمهای معاملاتی که آن بروکر برای مشتریان خود ارائه میدهد استفاده کنند. برخی از این پلتفرمها بسیار رایج هستند و بیشتر بروکرها این پلتفرمها را در اختیار تریدرها قرار میدهند. در ادامه به مهمترین و رایجترین پلتفرمهایی که بروکرهایی که به تریدرهای ایرانی خدمات مالی ارائه میدهند استفاده میکنند، پرداختهایم:
- MetaTrader 4) MT4): میتوان گفت در متاتریدر ۴ به دلیل سادگی و قابل اطمینان بودن، در بین بسیاری از تریدرهای قدیمی بازار فارکس بسیار رایج است.
- MetaTrader 5) MT5): نسخه جدید متاتریدر است که قابلیتهای بیشتری نسبت به نسخه قبلی به تریدرها ارائه میدهد.
- سی تریدر cTrader: سیتریدر یک پلتفرم معاملاتی است که رابط کاربری متفاوتی نسبت به متاتریدر دارد و از سرعت اجرای معاملات بالاتری نیز برخوردار است.
- تریدینگ ویو (TradingView): در تریدینگویو شما میتوانید به ابزاری فراتر از یک تحلیل دسترسی پیدا کنید و برخی از بروکرها امکان معاملات خود را در تریدینگویو نیز فراهم کردهاند.
کاربران باید توجه داشته باشند که برخی از بروکرها پلتفرمهای اختصاصی خودشان را ارائه میدهند که ممکن است امکانات خاص و متفاوتی نسبت به سایر پلتفرمها داشته باشد و با توجه به خدمات آن بروکر در دسترس قرار گیرد.
فارکس برای ایرانیان
تریدرهای ایرانی باید همیشه با ریسکهای موجود با توجه به شرایط حال حاضر کشور و تحریمهای یکجانبه آمریکا آشنا باشند. بسیاری از بروکرهای معتبر و سطح بالا که زیر نظر نهادهای مالی یا رگولاتوری سطح بالا مانند FCA انگلیس یا NFA آمریکا فعالیت میکنند، به دلیل قوانین و محدودیتها امکان ارائه خدمات مالی به تریدرهای ایرانی را ندارند.
با این حال، ایرانیان میتوانند برای استفاده از بازار فارکس به بروکرهایی مراجعه کنند که در کشورهایی با قوانین مالیاتی و یا نظارتی ضعیفتر ثبت شدهاند که به آنها اصطلاحا آفشور گفته میشود. همچنین، سابقه همکاری آن بروکر با تریدرهای ایرانی میتواند در انتخاب یک بروکر مناسب بسیار کمککننده باشد.
ایران ریبیت در صفحهی بهترین بروکر برای ایرانیان، به معرفی و بررسی بروکرهای مختلف پرداخته است تا مسیر انتخاب بروکر مناسب را برای شما سادهتر و مطمئنتر کند.
آیا فارکس حلال است؟
بسیاری از علمای شیعه با توجه به نحوه انجام معامله و رعایت اصول شرعی، نظرات متفاوتی درباره بازار فارکس ارائه دادهاند. در بسیاری از این نظرات سه مورد وجود دارد که اگر در معاملات رعایت نشود، فعالیت را حرام تلقی میکنند:
- ربا: ربا به بهرهای گفته میشود که یکی از خط قرمزهای معاملات در اسلام است و در بازار فارکس به نام سواپ شناخته میشود. در واقع، در صورت تعلق بهره شبانه در معاملات شبانه، این موضوع معاملات را حرام میکند.
- غرر: این اصطلاح به معنی ابهام یا عدم قطعیت بیش از حد در یک معامله است و شبیه قمار در معاملات عمل میکند.
- قمار: قمار به هر معاملهای گفته میشود که در آن ریسک بالایی برای برنده شدن یا از دست دادن سرمایه وجود دارد و اساس آن بر شانس است.
قوانین فارکس در ایران
در حال حاضر، قانون رسمی و مشخصی درباره بازار فارکس در ایران وجود ندارد و تنها برخی سازمانها و نهادها مانند سازمان بورس این بازار را غیرقانونی اعلام کردهاند.
البته که بیشتر قوانین با این هدف وضع میشوند تا مجموعهای از قواعد مشخص بر بازار حاکم باشد و از بروز کلاهبرداری جلوگیری شود. شما نیز میتوانید در زمان انتخاب بروکر، سابقه فعالیت آن را با تریدرهای ایرانی بررسی کرده و مدنظر قرار دهید.
آیا میتوان با فارکس ثروتمند شد؟
فارکس میتواند سودآور باشد، اما نه برای همه. تنها تریدرهایی که مدیریت ریسک، نظم و صبر کافی دارند و فارکس را یک کسبوکار میدانند، شانس کسب سود منطقی و پایدار را خواهند داشت.