مدیریت سرمایه در فارکس چیست و چرا مهم است؟

بهترین روش‌های مدیریت سرمایه در ترید

مدیریت سرمایه یکی از مهم‌ترین مهارت‌هاییست که باید یاد بگیرید. بسیاری از افراد تصور می‌کنند موفقیت در بازار فارکس فقط به داشتن یک استراتژی خوب بستگی دارد، اما حقیقت این است که استراتژی‌های مدیریت سرمایه نقش مهم‌تری در سودآور بودن معاملات دارند. وقتی یک معامله‌گر بداند چگونه ریسک معاملات خود را کنترل کند، حتی در زمان ضرر هم می‌تواند از حساب خود محافظت کند و فرصت ادامه فعالیت در بازار را از دست ندهد. در ادامه، با چند روش مهم برای مدیریت سرمایه در ترید آشنا می‌شویم.

از قانون 2% استفاده کنید

یکی از ساده‌ترین و در عین حال موثرترین روش‌ها برای کنترل ریسک در معاملات، استفاده از قانون ۲٪ است. این قانون خیلی واضح می‌گوید که در هر معامله، بیشتر از ۲ درصد کل سرمایه‌تان را در معرض ریسک قرار ندهید.

قانون ۲ درصد یک قانون کلی برای تریدرها است؛ اما تریدرهای مبتدی بهتر است که بیشتر از ۱ درصد را در معرض ریسک قرار ندهند. تریدرهای حرفه‌ای هم معمولا تا ۳ درصد از سرمایه را در معامله درگیر می‌کنند. در مجموع می‌توان گفت که برای مدیریت سرمایه بهتر ۱ تا ۳ درصد از بالانس حساب را باید در هر پوزیشن درگیر کرد.

به عنوان مثال
اگر ۱۰۰۰ دلار سرمایه دارید، حداکثر ضرری که باید در یک معامله بپذیرید، بین ۱۰ تا ۳۰ دلار است. فارغ از اینکه معامله شما چقدر اهرم دارد، این عدد همیشه ثابت می‌ماند!

با این کار اگر معامله‌ای با ضرر بسته شود، بخش زیادی از سرمایه خود را از دست نمی‌دهید و همچنان موجودی حساب شما برای معاملات بعدی حفظ می‌شود. در واقع، تعیین سقف ضرر باعث می‌شود حتی چند معامله ناموفق و متوالی هم نتواند آسیب زیادی به حساب معاملاتی شما وارد کند.

هزینه‌های پنهان خود را در نظر بگیرید

در بازار فارکس علاوه بر سود و ضرر معامله، هزینه‌های دیگری هم وجود دارد که گاهی اوقات نادیده گرفته می‌شوند. هزینه‌هایی مثل اسپرد، کمیسیون و سواپ از جمله مواردی هستند که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از حساب شما کسر شده و بر سود نهایی تاثیر می‌گذارند.

اگر به مفهوم اسپرد که بخش مهمی از هزینه های شما در ترید را تشکیل می دهد آشنا نیستید توصیه می کنیم تا در مورد آن بیشتر تحقیق کنید. جهت سهولت یادگیری شما،  مقاله اسپرد چیست در ایران ریبیت وجود دارد تا بطور درست اسپرد را بشناسید.

اگر این هزینه‌ها را در برنامه‌ریزی و محاسبات خودتان در نظر نگیرید، ممکن است یک معامله موفق به نظر برسد، اما سود آن کمتر از تصور شما باشد. به همین دلیل بهتر است قبل از باز کردن هر معامله‌ای، هزینه‌های احتمالی آن را بررسی کنید.

از تصمیمات هیجانی جلوگیری کنید

احساساتی مثل ترس، طمع یا عجله برای جبران ضرر می‌توانند باعث شوند در معاملات خود تصمیمات اشتباهی بگیرید. به عنوان مثال، بعضی از تریدرها بعد از چند ضرر متوالی تصمیم می‌گیرند با افزایش حجم معاملات، ضرر خود را سریع جبران کنند که این کار ریسک معاملاتشان را تا چند برابر افزایش می‌دهد!

به همین دلیل است که داشتن یک برنامه مشخص برای مدیریت سرمایه در فارکس به شما کمک می‌کند کمتر تحت تاثیر احساسات باشید. در واقع، وقتی حجم و میزان ریسک معاملات از قبل مشخص شده باشد، احتمال گرفتن تصمیمات عجولانه کاهش پیدا می‌کند.

به لوریج توجه داشته باشید

در بازار فارکس مفاهیمی مثل لوریج نقش مهمی در میزان ریسک معاملات دارند. لوریج یا اهرم به شما اجازه می‌دهد با سرمایه کمتر، حجم بزرگ‌تری از معامله را انجام دهید. در ظاهر این موضوع می‌تواند سود شما را هم افزایش دهد، اما توجه داشته باشید که در صورت حرکت بازار در جهت مخالف، احتمال ضرر نیز به همان نسبت بیشتر می‌شود! به طور کلی، کنترل حجم معاملات و استفاده منطقی از لوریج کمک می‌کند حساب معاملاتی شما در برابر نوسانات شدید بازار آسیب کمتری ببیند.

نحوه استفاده صحیح از اهرم

شاید این سوال در ذهن شما هم بوجود بیاید که چگونه با استفاده از اهرم مدیریت سرمایه داشته باشیم؟ در ادامه، اهرم‌های مختلف را بررسی می‌کنیم تا متوجه شوید با هر یک چطور سرمایه خود را مدیریت کنید.

اهرم پایین (1:1 تا 1:20)

این اهرم‌ها قدرت خرید کمتری به شما می‌دهند، اما ریسک پنهان هم ندارند و همین موضوع باعث می‌شود کنترل بیشتری روی سرمایه خود داشته باشید. معمولا تریدرهای مبتدی یا کسانی که می‌خواهند جلوی اورترید کردن خود را بگیرند سراغ این نوع اهرم می‌روند.

اگر از اهرم پایین در معاملات خود استفاده می‌کنید، دو اصل مهم را در نظر داشته باشید:

1. بیشتر از 1 یا 2 درصد سرمایه خود را در معرض ریسک قرار ندهید.
2. حتما برای معاملات خود حد ضرر بگذارید.

اهرم متوسط  (1:50 تا 1:100)

اهرم متوسط نقطه تعادلی بین انعطاف‌پذیری و ریسک است و بین تریدرهای حرفه‌ای محبوبیت زیادی دارد. در واقع، این سطح از اهرم به شما اجازه می‌دهد هم از فرصت‌های بازار استفاده کنید و هم کنترل مناسبی روی سرمایه‌تان داشته باشید. پیشنهاد می‌کنیم هنگام استفاده از اهرم متوسط، همزمان چند معامله باز نکنید که مجموع ریسک از کنترلتان خارج شود!

اهرم بالا (1:200 به بالا)

وقتی اهرم‌های بالا وارد بحث مدیریت سرمایه می‌شوند، حساس‌تر از چیزی هستند که به نظر می‌رسد. درست است که شما می‌توانید با سرمایه کم معامله بزرگ‌تری باز کنید، اما اگر چارچوب مدیریت سرمایه نداشته باشید، همین مزیت خیلی سریع به یک نقطه ضعف تبدیل می‌شود. توجه داشته باشید که هنگام استفاده از اهرم بالا، حجم معامله را کوچک انتخاب کنید تا ریسک آن تحت کنترلتان باشد.

در ادامه، نحوه مدیریت سرمایه با تمامی اهرم‌ها را به شما توضیح می‌دهیم.

استراتژی مارتینگل و آنتی مارتینگل را در نظر داشته باشید

در مدیریت سرمایه، دو سبک رایج وجود دارد که خیلی از تریدرها از آن استفاده می‌کنند؛ مارتینگل و آنتی‌مارتینگل که تفاوت این دو در نحوه برخورد با برد و باخت است.

مارتینگل چیست؟

در این روش، وقتی یک معامله ضرر می‌دهد، حجم معامله بعدی را بیشتر می‌کنید تا اگر سود کردید، ضرر قبلی جبران شود. مثلا اگر با ۰.۱ لات ضرر کنید، معامله بعدی را با ۰.۲ یا حتی بیشتر باز می‌کنید!

در ظاهر، این روش وسوسه‌کننده است چون فکر می‌کنید بالاخره یک معامله سود می‌دهد و همه ضررها جبران می‌شود. اما مشکل اینجاست که اگر چند ضرر پشت سر هم اتفاق بیفتد، حجم معاملات خیلی سریع بزرگ می‌شود و ممکن است کل حساب شما را از بین ببرد. به همین دلیل، مارتینگل ریسک بسیار بالایی دارد و برای بیشتر معامله‌گران گزینه مناسبی به شمار نمی‌آید.

آنتی‌مارتینگل چیست؟

این روش دقیقا برعکس مارتینگل است. یعنی وقتی سود می‌کنید، حجم معامله را کمی افزایش می‌دهید و وقتی ضرر می‌کنید، حجم را کاهش می‌دهید. این کار باعث می‌شود در دوره‌های خوب بازار، سود بیشتری بگیرید و در دوره‌های بد، فشار کمتری به حسابتان وارد شود.

تفاوت مارتینگل و آنتی مارتینگل در مدیریت ریسک

فرض کنید در مارتینگل با ۰.۱ لات وارد معامله می‌شوید و ضرر می‌کنید:

• معامله اول: ۰.۱ لات ضرر
• معامله دوم: ۰.۲ لات ضرر
• معامله سوم: ۰.۴ لات ضرر

در این حالت، حجم معاملات خیلی سریع بزرگ می‌شود. اگر چند ضرر پشت سر هم داشته باشید، حساب شما تحت فشار شدیدی قرار می‌گیرد و مشکل اینجاست که بازار هیچ تضمینی برای برگشت سریع ندارد! از طرف دیگر، در آنتی‌مارتینگل همه چیز بر اساس کنترل ریسک پیش می‌رود:

• در معامله اول با ریسک ۱٪ وارد می‌شوید
• اگر سود کردید معامله بعدی را با ۱.۵٪ یا کمی بیشتر باز می‌کنید
• اگر دوباره سود کردید می‌توانید کمی دیگر افزایش دهید
• اگر ضرر کردید برمی‌گردید به همان ۱٪ یا حتی کمتر

یعنی در دوره‌های خوب بازار، سودها را بزرگ‌تر می‌کنید و در دوره‌های بد، سریع ریسک را کاهش می‌دهید.

بزرگ‌ترین اشتباهی که خیلی از تریدرها مرتکب می‌شوند این است که ناخودآگاه از مارتینگل استفاده می‌کنند، بدون اینکه اسمش را بدانند! مثلا بعد از یک ضرر، برای جبران سریع آن، حجم معامله بعدی را بیشتر می‌کنند که این دقیقا همان مارتینگل است و یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای از بین رفتن حساب شما!

حجم معامله را تعیین کنید

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مدیریت سرمایه، انتخاب درست حجم معامله است که بر اساس حداکثر ضرری که حاضرید بپذیرید تعیین می‌شود. فرض کنید ۱۰۰۰ دلار سرمایه دارید و می‌خواهید فقط ۱٪ ریسک کنید، یعنی حداکثر ۱۰ دلار. حالا اگر حد ضرر شما ۲۰ پیپ باشد، باید حجمی انتخاب کنید که اگر قیمت به حد ضرر رسید، دقیقا همان ۱۰ دلار ضرر کنید، نه بیشتر!

یکی از اشتباهات رایج تریدرها این است که اول حجم را انتخاب می‌کند و بعد تازه به فکر حد ضرر می‌افتد؛ درحالیکه چنین کاری باعث می‌شود ریسک واقعی معامله کاملا از کنترل شما خارج شود!

فرمول محاسبه مدیریت سرمایه

شما می‌توانید برای مدیریت سرمایه و تعیین حجم معامله از فرمول زیر استفاده کنید:

حجم معامله = (درصد ریسک×موجودی حساب) ÷ حد ضرر

• موجودی حساب: کل سرمایه‌ای که در حسابتان دارید. به عنوان مثال، اگر 1000 دلار در حساب معاملاتی خود داشته باشید، موجودی شما 1000 دلار است.
• درصد ریسک: درصدی از سرمایه‌تان که حاضرید آن را در معرض ریسک قرار دهید؛ معمولا معامله‌گران برای هر معامله بین 1 تا 3% از سرمایه خود را در نظر می‌گیرند.
• حد ضرر: فاصله قیمت ورود شما تا نقطه‌ای که اگر قیمت به آن رسید از معامله خارج می‌شوید.
• حجم معامله: حجمی که باید با آن وارد معامله شوید تا اگر حد ضرر فعال شد، فقط تا همان میزان مشخص شده (یعنی درصدی که برای ریسک خود تعیین کرده‌اید) ضرر کنید.

این فرمول به شما می‌گوید با چه حجمی وارد معامله شوید تا اگر تحلیل شما اشتباه بود و بازار خلاف پیش بینی‌تان حرکت کرد، فقط مقدار مشخصی ضرر کنید.

نسبت ریسک به ریوارد را فراموش نکنید

نسبت ریسک به ریوارد به شما می‌گوید که اگر تحلیلتان اشتباه از آب درامد، چقدر ضرر می‌کنید (ریسک)، و اگر درست پیش رفت، چقدر سود می‌گیرید (ریوارد).  در واقع، این نسبت به شما کمک می‌کند قبل از هر معامله بدانید ارزش ریسک کردن دارد یا نه و فقط وارد معاملاتی شوید که سود احتمالی‌شان از ضرر احتمالی بیشتر است.

برای تعیین نسبت ریسک به ریوارد و استفاده از آن در مدیریت سرمایه، باید قبل از ورود به معامله یک سناریوی کامل داشته باشید.

1. بهترین زمان ورود به معامله را مشخص کنید.
2. استاپ لاس (حد ضرر) یا نقطه‌ای که اگر قیمت به آن برسد، یعنی تحلیل شما اشتباه بوده را تعیین کنید.
3. تیک پرافیت (حد سود) یا نقطه‌ای که انتظار دارید قیمت به آن برسد و سود بگیرید را هم مشخص کنید.
4. فاصله ورود تا حد ضرر، ریسک شماست.
5. فاصله ورود تا حد سود، ریوارد شماست.

به عنوان مثال، اگر حد ضرر شما ۱۰ دلار باشد و حد سود شما ۳۰ دلار، نسبت ریسک به ریوارد شما می‌شود ۱:۳. ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که کدام نسبت برای ریسک به ریوارد بهتر است؟

برای تعیین این نسبت باید وین ریت معاملات خود را مشخص کنید که فرمول آن به شرح زیر است:

وین ریت = (تعداد معاملاتی که تحلیل درستی از آن داشته‌اید ÷  تعداد کل معاملات شما) × 100

حالا بر اساس ویت ریت خود و طبق جدول زیر می‌توانید به این نتیجه برسید که برای هر نسبت ریسک به ریوارد، حداقل چه درصد موفقیتی نیاز دارید تا در بلندمدت ضرر نکنید. البته، برای سودده بودن معاملات شما، وین‌ریت باید کمی بالاتر از این مقادیر باشد.

توجه داشته باشید که نسبت‌های خیلی بزرگ (مثل ۱:۵) وسوسه‌کننده‌اند، اما احتمال رسیدن به آن‌ها کمتر است و ممکن است باعث شود معاملات خوبی را از دست بدهید.

جمع بندی

تفاوت بین یک معامله‌گر موفق و شکست خورده به مدیریت سرمایه در فارکس برمی‌گردد. در چنین بازاری که نوسان و عدم قطعیت از عناصر اصلی آن هستند، فقط کسانی می‌توانند به سود بلندمدت برسند که قبل از هر چیزی به حفظ سرمایه خود توجه داشته باشند. وقتی شما بدانید می‌خواهید در هر معامله چقدر از سرمایه‌ خود را در معرض ریسک قرار دهید، یاد بگیرید هیجانات خود را کنترل کنید و تنظیم حجم معاملاتتان را با توجه به لوریج انجام دهید، کنترل بیشتری روی حساب معاملاتی خودتان دارید و می‌توانید تصمیمات سودآورتری بگیرید.