# عربستان سعودی چگونه در مسیر کاهش وابستگی به نفت و سرمایه‌گذاری کلان در هوش مصنوعی حرکت می‌کند؟

> **Content Team & Meta Data**
> Author: ملیکا محمدی (کارشناس محتوا و خبر)
> Last Updated: ۱۴۰۴-۰۸-۰۶
> Source URL: https://newirb.irkodalg.shop/news/saudi-oil-independence-ai/

---

وقتی صحبت از عربستان سعودی می‌شود، اولین چیزی که به ذهن آدم می‌آید معمولاً ثروت عظیم نفتی این کشور است. با این حال، هرچند نفت همچنان موتور اصلی اقتصاد عربستان است، دولت این کشور در حال گسترش فعالیت‌های خود به حوزه‌هایی مثل هوش مصنوعی، گردشگری و ورزش است تا اقتصاد را متنوع‌تر کند.

اقتصاد مستقل از نفت عربستان در حال رشد است

خالد الفالح، وزیر سرمایه‌گذاری عربستان، به CNBC گفت که بیش از نیمی از اقتصاد کشور، حدود ۵۰.۶٪، حالا کاملاً مستقل از نفت است. او توضیح داد که در گذشته بخش عمده‌ای از درآمد دولت از نفت تأمین می‌شد، اما اکنون نزدیک به ۴۰٪ درآمدها از بخش‌هایی حاصل می‌شود که هیچ ارتباطی با نفت ندارند.

الفالح افزود:

 «نتایج خوبی دیده‌ایم، اما به این کفایت نمی‌کنیم. می‌خواهیم روند تنوع و رشد اقتصاد را با سرعت بیشتری پیش ببریم.»

تمرکز روی هوش مصنوعی و فناوری

عربستان به ویژه روی بخش‌های سریع‌الرشد مانند هوش مصنوعی تمرکز کرده و قصد دارد در توسعه برنامه‌های کاربردی و مدل‌های زبانی بزرگ سرمایه‌گذاری کلان انجام دهد. این کشور همچنین در حال ساخت مراکز داده‌ای با مقیاس وسیع و هزینه رقابتی است که نمونه آن در هیچ جای دیگر یافت نمی‌شود.

وزیر سرمایه‌گذاری عربستان تأکید کرد:

«هوش مصنوعی در چند سال اخیر به سرعت رشد کرده و نقش تعیین‌کننده‌ای در اقتصاد آینده هر کشور خواهد داشت؛ آن‌هایی که سرمایه‌گذاری کنند پیشرو خواهند بود و کسانی که عقب بمانند، فرصت‌ها را از دست خواهند داد.»

سود بالقوه هوش مصنوعی برای عربستان

طبق گزارش PwC، عربستان می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۱۳۵ میلیارد دلار سود ناشی از هوش مصنوعی کسب کند. همچنین گزارش عملکرد بودجه فصلی نشان می‌دهد که در نیمه اول سال ۲۰۲۵ درآمد کل دولت به ۵۶۵.۲۱ میلیارد ریال سعودی (۱۵۰.۷۳ میلیارد دلار) رسیده که ۵۳.۴٪ آن از نفت تأمین شده است؛ این نسبت در سال ۲۰۱۹، ۶۷.۹۷٪ بود.

رشد بخش‌های غیرنفتی و صندوق سرمایه‌گذاری دولتی

در سال ۲۰۲۴، تولید ناخالص داخلی عربستان ۱.۳٪ رشد داشت که عمدتاً به دلیل افزایش ۴.۳٪ در بخش‌های غیرنفتی بود، در حالی که فعالیت‌های نفتی ۴.۵٪ کاهش یافت. صندوق سرمایه‌گذاری دولتی عربستان با استفاده از درآمدهای نفتی، سهام شرکت‌های فناوری، ناشران بازی‌های ویدیویی و حتی باشگاه‌های فوتبال را خریداری کرده است؛ که شامل سهام Electronic Arts، ایجاد SoftBank Vision Fund با همکاری گروه SoftBank و خرید باشگاه Newcastle United در سال ۲۰۲۱ می‌شود.

الفالح همچنین خاطرنشان کرد که کاهش قیمت نفت فشار زیادی به اقتصاد کشور وارد نکرده و بودجه عمومی همچنان پایدار است. او افزود که صندوق سرمایه‌گذاری دولتی از زمان تأسیس شش برابر رشد کرده و عربستان نزدیک به یک تریلیون دلار سرمایه در بخش‌های استراتژیک مستقر کرده است.

گردشگری، محور جدید رشد اقتصادی

گردشگری نیز یکی از محورهای رشد اقتصادی عربستان است. احمد الخطيب، وزیر گردشگری، اعلام کرد که سهم این بخش از GDP در سال ۲۰۲۴ به ۵٪ رسیده و هدف این است که تا سال ۲۰۳۰ به ۱۰٪ و در نهایت به ۲۰٪ برسد. او تاکید کرد که این رشد به تنوع اقتصاد و پایداری آن کمک شایانی خواهد کرد.