# صندوق اهرمی چیست؟ > **Content Team & Meta Data** > Author: مصطفی صباغی (کارشناس محتوا) > Last Updated: ۱۴۰۵-۰۱-۱۷ > Source URL: https://newirb.irkodalg.shop/article/bourse/leveraged-mutual-fund/ --- صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی از ابزارهای نسبتا جدید در بازار سرمایه هستند که با هدف افزایش بازدهی از نوسانات بازار سهام طراحی شده‌اند. در ادامه به معرفی صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی به‌عنوان یکی از ابزارهای جذاب بازار سرمایه پرداخته‌ایم و تعدادی از بازده‌دهنده‌ترین صندوق‌های اهرمی فعال در بورس ایران را معرفی کرده‌ایم. صندوق اهرمی چیست؟ صندوق اهرمی نوعی صندوق سرمایه‌گذاری در بورس است که نوسانات بازار سهام را با شدت بیشتری دنبال کند، به این معنی که در دوره‌های رشد بازار، بازدهی آن‌ها بیشتر از رشد معمول بازار است و در دوره‌های افت نیز کاهش ارزش شدیدتری را تجربه می‌کنند. این صندوق‌ها عمدتا در سهام سرمایه‌گذاری می‌کنند و ابزارهایی با ریسک و بازده بالاتر نسبت به صندوق‌های سهامی عادی محسوب می‌شوند و بیشتر مورد توجه سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر قرار دارند. منظور از واحد در صندوق اهرمی چیست؟ در صندوق‌های اهرمی مانند سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری، سرمایه افراد به صورت واحدهای سرمایه‌گذاری تقسیم می‌شود؛ یعنی هر سرمایه‌گذار به جای خرید مستقیم دارایی‌های صندوق، تعدادی واحد از آن را می‌خرد. هر واحد نشان‌دهنده سهم مشخصی از کل دارایی‌های صندوق است و ارزش آن بر اساس ارزش خالص دارایی‌های صندوق (NAV) تعیین می‌شود. انواع واحد در صندوق های اهرمی در صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی، ساختار سرمایه به گونه‌ای طراحی شده است که نیازها و سطح ریسک‌پذیری متفاوت سرمایه‌گذاران را پوشش دهد. به همین دلیل واحدهای سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها به دو نوع اصلی تقسیم می‌شوند، واحدهای عادی و واحدهای ممتاز. این تفکیک باعث می‌شود بخشی از سرمایه‌گذاران با پذیرش ریسک کمتر بازدهی نسبتا پایدار دریافت کنند و در مقابل، گروهی دیگر با پذیرش ریسک بالاتر از اثر اهرم مالی بهره‌مند شوند و در صورت رشد بازار بازدهی بیشتری نسبت به بازار یا شاخص‌ها کسب کنند. واحدهای عادی واحدهای عادی یا درآمدی در صندوق‌های اهرمی برای سرمایه‌گذارانی طراحی شده‌اند که تمایل دارند با ریسک محدودتر در بازار سرمایه حضور داشته باشند. دارندگان این واحدها از نوعی بازدهی هدف یا دامنه بازدهی مشخص برخوردار هستند که می‌تواند مشابه بازدهی ابزارهای با درآمد ثابت یا کمی بالاتر از آن باشد. در ساختار صندوق‌های اهرمی، اولویت پرداخت سود و حفظ ثبات بازدهی بیشتر به این واحدها داده می‌شود؛ به این معنا که بخشی از نوسانات مثبت یا منفی بازار توسط واحدهای ممتاز جذب می‌شود تا بازدهی واحدهای عادی تا حد امکان در محدوده مشخصی باقی بماند. به همین دلیل، این واحدها نسبت به واحدهای ممتاز نوسان قیمتی کمتری دارند و برای سرمایه‌گذارانی مناسب‌اند که به دنبال ثبات نسبی و ریسک کنترل‌شده هستند، هرچند در دوره‌های رشد شدید بازار از بخش بزرگی از بازدهی اضافی بازار بهره‌مند نمی‌شوند. واحدهای ممتاز واحدهای ممتاز بخش اهرمی صندوق را تشکیل می‌دهند و برای سرمایه‌گذارانی مناسب هستند که ریسک‌پذیری بالاتری دارند و به دنبال کسب بازدهی بیشتر از نوسانات بازار هستند. در این ساختار، پس از آنکه بازدهی مورد انتظار یا حداقل بازدهی واحدهای عادی تامین شد، مازاد بازدهی حاصل از سرمایه‌گذاری‌های صندوق به دارندگان واحدهای ممتاز تعلق می‌گیرد. به همین دلیل، در زمان رشد بازار این واحدها می‌توانند بازدهی بالاتر از میانگین بازار یا حتی چند برابر تغییرات شاخص را تجربه کنند. در مقابل، در شرایط نزولی بازار نیز بخش قابل‌توجهی از کاهش ارزش دارایی‌ها ابتدا متوجه واحدهای ممتاز می‌شود و ممکن است افت قیمتی شدیدتری نسبت به بازار داشته باشند. به بیان دیگر، واحدهای ممتاز نقش جذب‌کننده اصلی ریسک و نوسان صندوق را دارند و همین موضوع باعث ایجاد اثر اهرمی در بازدهی آن‌ها می‌شود. مزایای صندوق های سرمایه گذاری اهرمی صندوق‌های اهرمی با ترکیب ساختار دوگانه واحدهای سرمایه‌گذاری و سازوکار اهرم‌سازی، راهکاری نوین برای کسب بازدهی بالاتر یا کنترل ریسک در بازار سرمایه فراهم می‌کنند. این صندوق‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که هم برای سرمایه‌گذاران محتاط و هم برای افراد ریسک‌پذیر گزینه‌های متناسب ارائه دهند و از طریق مدیریت حرفه‌ای، شفافیت بالا و امکان بهره‌گیری از نوسانات بازار، تجربه سرمایه‌گذاری جذابی ایجاد کنند. از دیگر مزایا آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد: امکان کسب بازدهی بیشتر از رشد بازار برای واحدهای ممتاز. ریسک کمتر و بازدهی هدفمندتر برای واحدهای عادی. مدیریت دارایی توسط تیم حرفه‌ای و متخصص. مناسب برای افراد با سطح‌های مختلف ریسک‌پذیری. امکان سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس بدون نیاز به دانش تخصصی. نوسان‌پذیری کنترل‌شده برای گروه کم‌ریسک. شفافیت اطلاعاتی از طریق گزارش‌ها و NAV روزانه. قابلیت نقدشوندگی مناسب نسبت به سرمایه‌گذاری مستقیم. تنوع‌بخشی به پرتفوی و کاهش ریسک کلی سرمایه‌گذار. استفاده هوشمندانه از اهرم بدون نیاز به اخذ اعتبار توسط شخص سرمایه‌گذار. معایب صندوق های اهرمی با وجود جذابیت و انعطاف‌پذیری بالای صندوق‌های اهرمی، این ابزارهای مالی خالی از ریسک نیستند. ماهیت اهرمی این صندوق‌ها باعث می‌شود در صورت نوسانات منفی بازار، زیان‌ واحدهای پرریسک تشدید شود و حتی بر بازدهی کل صندوق اثر منفی بگذارد. همچنین پیچیدگی ساختار آن‌ها موجب می‌شود درک سازوکار بازدهی و ریسک برای برخی سرمایه‌گذاران دشوار باشد؛ بنابراین آگاهی و تحلیل پیش از سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها ضروری است. از دیگر معایب آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد: تشدید زیان واحدهای ممتاز در دوران افت بازار. نیاز به درک دقیق از سازوکار اهرم و نحوه توزیع بازدهی. احتمال نوسان شدید ارزش واحدهای ممتاز در کوتاه‌مدت. پیچیدگی بیشتر نسبت به صندوق‌های سهامی عادی. وابستگی شدید عملکرد صندوق به شرایط کلی بازار سرمایه. محدود بودن سود قطعی برای دارندگان واحدهای عادی. نیاز به مدیریت بسیار دقیق برای کنترل نسبت اهرم و ریسک سیستماتیک. امکان کاهش جذابیت در بازارهای کم‌نوسان یا نزولی. تاثیرپذیری شدید از تصمیمات مدیریتی و شفافیت اطلاعاتی صندوق. احتمال ضعف نقدشوندگی در مواقع نوسانات شدید بازار. لیست صندوق های اهرمی بورس صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی به‌عنوان یکی از ابزارهای نوین در بازار سرمایه ایران، امکان کسب بازدهی بالاتر یا کنترل ریسک را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کنند. در ادامه، تعدادی از صندوق‌های اهرمی فعال در بورس ایران به‌همراه معرفی کوتاه هر یک آورده شده است. صندوق اهرمی کاریزما صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی کاریزما با نماد «اهرم»، به عنوان نخستین و پیشگام‌ترین صندوق اهرمی بازار سرمایه ایران شناخته می‌شود که توسط کارگزاری کاریزما تاسیس شد و مسیر این نوع ابزارها را در بورس باز کرد. این صندوق به دلیل سابقه بیشتر، بالاترین ارزش معاملات، بیشترین حجم دارایی تحت مدیریت و بالاترین نقدشوندگی را در میان هم‌گروه‌های خود دارد و اغلب به عنوان «لیدر» صندوق‌های اهرمی رفتار می‌کند. استراتژی مدیریت دارایی در «اهرم» بر پایه سرمایه‌گذاری در سهام بنیادی، بزرگ و شاخص‌ساز است و به دلیل داشتن حجم بالای دارایی، نوسانات آن بازتابی قوی از روند کلی شاخص کل با ضریب اهرمی مشخص می‌باشد که آن را به گزینه‌ای بسیار جذاب برای نوسان‌گیران و سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر تبدیل کرده است. صندوق اهرمی مفید صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی مفید با نماد «توان»، تحت مدیریت یکی از بزرگترین و شناخته‌شده‌ترین نهادهای مالی ایران، یعنی سبدگردان مفید فعالیت می‌کند. پشتوانه قوی و تعداد بالای مشتریان کارگزاری مفید باعث شده تا این صندوق به سرعت حجم بسیار بالایی از سرمایه را جذب کند و از عمق بازار و نقدشوندگی ممتازی برخوردار باشد. رویکرد مدیریتی «توان» نسبت به برخی رقبا، تا حدودی متعادل‌تر و مبتنی بر مدیریت ریسک دقیق‌تر در انتخاب پورتفوی سهام است؛ به این معنا که تلاش می‌کند در دوران نزول بازار، با چینش دفاعی‌تر سبد خود، افت ارزش کمتری را تجربه کند، اما در عین حال با استفاده از مکانیزم اهرم مالی، بازدهی مضاعفی را در بازارهای صعودی برای دارندگان واحدهای ممتاز خود فراهم آورد. صندوق اهرمی آگاه صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی آگاه که با نماد «شتاب» در بازار معامله می‌شود، پاسخ گروه مالی قدرتمند آگاه به نیاز مشتریان ریسک‌پذیر خود و ایجاد رقابت در بازار صندوق‌های اهرمی است. این صندوق با بهره‌گیری از تیم تحلیل قوی سبدگردان آگاه، تلاش می‌کند تا با انتخاب ترکیب بهینه‌ای از سهام شرکت‌های مستعد رشد و صنایع پیشرو بازار، بازدهی فراتر از میانگین شاخص را ایجاد کند. ویژگی بارز «شتاب»، بازارگردانی بسیار فعال و تلاش مستمر برای حفظ فاصله منطقی و حداقل حباب بین قیمت روی تابلو و ارزش ذاتی صندوق است که باعث می‌شود سرمایه‌گذاران بتوانند با اطمینان بیشتری از منصفانه بودن قیمت‌ها، در این صندوق ورود و خروج کنند. برای آشنایی بیشتر با کارگزاری آگاه و بررسی آن از جوانب مختلف کلیک کنید. صندوق اهرمی فیروزه صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی فیروزه با نماد «موج»، متعلق به گروه مالی توسعه صنعتی ایران که سابقه‌ای طولانی و معتبر در مدیریت دارایی و سرمایه‌گذاری‌های تخصصی دارد. این صندوق با هدف بهره‌مندی حداکثری از نوسانات بازار سهام طراحی شده و تیم مدیریتی آن رویکردی تحلیلی و بنیادی-محور در چینش پرتفوی خود دارد. نماد «موج» به دلیل استراتژی‌های خاص گروه فیروزه در انتخاب سهام کمتر ارزش‌گذاری شده در کنار استفاده از اعتبار و اهرم، گزینه‌ای متمایز برای کسانی است که به دنبال ترکیب دیدگاه‌های سرمایه‌گذاری ارزشی با شتاب‌دهنده‌های مالی هستند تا در چرخه‌های صعودی اقتصاد، سود خود را با ضریبی بالاتر به حداکثر برسانند. چنانچه تمایل دارید تا با کارگزاری فیروزه آسیا آشنا شوید، توصیه می کینم به مقاله بررسی کارگزاری فیروزه آسیا مراجعه کنید. صندوق اهرمی اقتصاد بیدار صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی اقتصاد بیدار با نماد «بیدار»، توسط سبدگردان اقتصاد بیدار مدیریت می‌شود و در بازار به عنوان یکی از صندوق‌های پرتحرک و فعال شناخته می‌شود. این صندوق اغلب استراتژی‌های تهاجمی‌تری را در مدیریت پرتفوی خود به کار می‌گیرد و با تغییرات سریع در وزن صنایع مختلف در سبد سهام خود، سعی در شکار روندهای کوتاه‌مدت و میان‌مدت بازار دارد. «بیدار» مناسب آن دسته از معامله‌گرانی است که می‌خواهند علاوه بر استفاده از خاصیت اهرم، مدیریت سرمایه آن‌ها توسط تیمی انجام شود که واکنش‌های سریعی به اخبار، گزارش‌های کدال و تحولات اقتصاد کلان نشان می‌دهند و پویایی بالایی در خرید و فروش سهام دارند. صندوق اهرمی فارابی صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی فارابی با نماد «جهش»، محصولی از کارگزاری فارابی است که با هدف ارتقا و تکمیل سبد محصولات مالی این شرکت روانه بازار سرمایه شد. این صندوق نیز همانند سایر همتایان خود از ساختار دوگانه بهره می‌برد. تیم مدیریت دارایی فارابی در نماد «جهش» تلاش می‌کند با استفاده از مدل‌های کمی و کیفی پیشرفته در انتخاب سهامِ مستعد، ضریب اهرمی صندوق را در بهینه‌ترین و پربازده‌ترین حالت ممکن نگه دارد تا در روزهای سبز بورس، رشد قیمتی شتاب‌داری برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند و به واسطه بازارگردانی حرفه‌ای، نقدشوندگی روان و بدون گرهی را روی تابلوی معاملات ارائه دهد. صندوق اهرمی ترنج صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی ترنج با نماد «نارنج»، از محصولات سبدگردان ترنج که پیش از این با صندوق‌های خوش‌نامی مانند «سرو» جایگاه خود را در بازار تثبیت کرده بود. «نارنج» با رویکردی مدرن در مدیریت پرتفوی و استفاده از مدل‌های تحلیلی برای بهینه‌سازی نسبت ریسک به ریوارد، تلاش می‌کند تا بازدهی مطلوبی را در شرایط مختلف بازار اهرم کند. این صندوق با وجود اینکه نسبت به برخی رقبا دیرتر وارد بازار شده، اما به دلیل اعتبار برند ترنج در زمینه سبدگردانی اختصاصی و عملکرد شفاف، توانسته است به سرعت توجه بخشی از سرمایه‌گذاران حرفه‌ای بازار را به خود جلب نماید. در صندوق های اهرمی معاملات چگونه انجام می شوند؟ معاملات در صندوق‌های اهرمی به‌صورت غیرمستقیم و از طریق مدیریت حرفه‌ای صندوق انجام می‌شود. صندوق با دریافت سرمایه از دارندگان واحدهای عادی و ممتاز، یک پرتفوی متشکل از سهام، اوراق و ابزارهای مالی تشکیل می‌دهد. سپس تغییرات ارزش این پرتفوی به‌صورت روزانه، هفتگی یا دوره‌ای در قالب NAV ثبت می‌شود. تفاوت اصلی این صندوق‌ها با صندوق‌های معمولی در این است که نحوه توزیع سود و زیان میان دو نوع واحد کاملاً متفاوت است؛ یعنی ابتدا بازدهی واحدهای عادی تثبیت یا تأمین می‌شود و سپس مازاد بازدهی یا زیان اضافی به واحدهای ممتاز منتقل می‌گردد. این سازوکار باعث ایجاد «اثر اهرمی» می‌شود. سرمایه‌گذاران نیز به‌جای معامله مستقیم سهام، تنها واحدهای صندوق را می‌خرند یا می‌فروشند و معاملات روزانه صندوق توسط مدیر و بازارگردان اجرا می‌شود. صندوق های اهرمی برای چه کسانی مناسب اند؟ صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی به دلیل ساختار خاص و وجود دو نوع واحد سرمایه‌گذاری، برای گروه‌های مختلفی از سرمایه‌گذاران می‌توانند مناسب باشند. به طور کلی، صندوق‌های اهرمی برای افراد زیر مناسب هستند: سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر که به دنبال کسب بازدهی بالاتر از رشد معمول بازار هستند و می‌توانند نوسانات شدیدتر را در واحدهای ممتاز تحمل کنند. معامله‌گران فعال بازار سرمایه که قصد دارند از روندهای صعودی بازار بهره بیشتری ببرند و از اثر اهرم برای افزایش بازدهی استفاده کنند. سرمایه‌گذارانی که زمان یا تخصص کافی برای تحلیل سهام ندارند اما می‌خواهند از طریق مدیریت حرفه‌ای صندوق در بازار سهام سرمایه‌گذاری کنند. افراد با ریسک‌پذیری متوسط یا پایین که می‌توانند با خرید واحدهای عادی صندوق از بازدهی نسبتا پایدارتر و نوسان کمتر بهره‌مند شوند. سرمایه‌گذارانی که به دنبال تنوع‌بخشی به پرتفوی خود هستند و می‌خواهند در کنار سایر ابزارهای مالی، از ساختار اهرمی نیز استفاده کنند. نکات مهم برای فعالیت در صندوق های اهرمی بورس سرمایه‌گذاری در صندوق‌های اهرمی می‌تواند فرصت مناسبی برای بهره‌برداری از نوسانات بازار سرمایه باشد، اما به دلیل ساختار خاص این صندوق‌ها و وجود اثر اهرم، لازم است سرمایه‌گذاران پیش از ورود به آن‌ها برخی نکات مهم را در نظر بگیرند. قبل از سرمایه‌گذاری، ساختار واحدهای عادی و ممتاز و تفاوت بازدهی آن‌ها را به‌خوبی بشناسید. سطح ریسک‌پذیری خود را مشخص کنید و متناسب با آن نوع واحد سرمایه‌گذاری را انتخاب کنید. به وضعیت کلی بازار سرمایه و روند شاخص‌ها توجه داشته باشید، زیرا عملکرد صندوق‌های اهرمی به شرایط بازار وابسته است. NAV صندوق و فاصله قیمت بازار با NAV را پیش از خرید یا فروش بررسی کنید. عملکرد گذشته و استراتژی مدیریت صندوق را مطالعه کنید. از سرمایه‌گذاری تمام دارایی در یک صندوق اهرمی خودداری کرده و تنوع در پرتفوی ایجاد کنید. به نقدشوندگی صندوق و فعالیت بازارگردان توجه داشته باشید. در زمان نوسانات شدید بازار از تصمیم‌های هیجانی پرهیز کنید. افق سرمایه‌گذاری و استراتژی معاملاتی مشخص برای ورود و خروج داشته باشید. اطلاعات و گزارش‌های منتشرشده توسط صندوق و اعلامیه‌های رسمی سازمان بورس را پیگیری کنید. جمع بندی صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی به‌عنوان نسل جدید ابزارهای مالی در بازار سرمایه، فرصت مناسبی برای کسانی فراهم می‌کنند که به دنبال بازدهی بالاتر از نوسانات بازار هستند و در عین حال توانایی پذیرش ریسک بیشتر را دارند. این صندوق‌ها با استفاده از سازوکار اهرمی، عملکردی پرشتاب‌تر نسبت به صندوق‌های سهامی معمولی دارند و در دوره‌های صعود بازار می‌توانند سودآوری قابل‌توجهی ایجاد کنند، هرچند در زمان افت نیز کاهش بیشتری را تجربه می‌کنند. در این مطلب از ایران ریبیت، پس از ارائه یک توضیح ساده و قابل‌درک درباره ماهیت صندوق‌های اهرمی، مجموعه‌ای از شناخته‌شده‌ترین و بازده‌دهنده‌ترین صندوق‌های فعال در بورس ایران معرفی شد تا تصویر روشن‌تری از ویژگی‌ها، رویکرد مدیریتی و کاربرد این ابزار برای سرمایه‌گذاران علاقه‌مند ارائه شود. ## Frequently Asked Questions (FAQ) ### Q: آیا همه افراد می‌توانند در صندوق‌های اهرمی فعالیت کنند؟ > A: بله، همه افراد دارای کد بورسی می‌توانند در صندوق‌های اهرمی سرمایه‌گذاری کنند، اما انتخاب نوع واحد باید متناسب با میزان ریسک‌پذیری آن‌ها باشد. ### Q: آیا صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی خطر از دست دادن سرمایه را افزایش می‌دهند؟ > A: بله، به‌ویژه در واحدهای ممتاز، اثر اهرم می‌تواند در زمان افت بازار باعث افزایش شدت زیان نسبت به بازار شود. ### Q: آیا بازدهی صندوق‌های اهرمی همیشه از بازار بیشتر است؟ > A: خیر، بازدهی این صندوق‌ها به شرایط بازار بستگی دارد و در دوره‌های نزولی ممکن است حتی افت بیشتری نسبت به بازار تجربه کنند.